ਕੇਪ ਕੈਨਾਵੇਰਲ, 16 ਨਵੰਬਰ, 2026 (ਹਰਸ਼ਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ) : ਐਲੋਨ ਮਸਕ ਦੀ ਪੁਲਾੜ ਕੰਪਨੀ ਸਪੇਸਐਕਸ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਾਕੇਟ ਮਿਸ਼ਨ ਸਟਾਰਸ਼ਿਪ ਨੇ ਪੁਲਾੜ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਿਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਰਾਕੇਟ ਨੇ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਪੁਲਾੜ ਤੱਕ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਤੈਅ ਕੀਤਾ, ਸਗੋਂ ਵਾਪਸੀ ਸਮੇਂ ਉਸੇ ਲਾਂਚਿੰਗ ਟਾਵਰ ਵੱਲੋਂ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫੜ ਲਿਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੋਂ ਇਸ ਨੇ ਉਡਾਣ ਭਰੀ ਸੀ। ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, 14 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸਟਾਰਬੇਸ ਤੋਂ ਲਾਂਚ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਟਾਰਸ਼ਿਪ-15 ਨੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ 26 ਸਟਾਰਲਿੰਕ V3 ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਕੇਟ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ 14 ਚੱਕਰ ਲਗਾਏ ਅਤੇ ਕਰੀਬ 22 ਘੰਟੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ।
15 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਹੋਈ ਇਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਨਜ਼ਾਰਾ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ, ਜਦੋਂ ਲਾਂਚਿੰਗ ਟਾਵਰ ਨਾਲ ਲੱਗੀਆਂ ਦੋ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੋਬੋਟਿਕ ਬਾਹਾਂ ਨੇ ਰਾਕੇਟ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕਬਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ ‘ਚੌਪਸਟਿਕ ਆਰਮਜ਼’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਰਾਹੀਂ ਰਾਕੇਟ ਨੂੰ ਮੁੜ ਉਸੇ ਲਾਂਚਿੰਗ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਫੜਨਾ ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਰਾਕੇਟ ਨੂੰ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਹਰ ਵਾਰ ਨਵਾਂ ਰਾਕੇਟ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਪਵੇ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘਟਾਈ ਜਾ ਸਕੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਬੂਸਟਰ ਦੇ ਫਟਣ ਕਾਰਨ ਦੋਹਰੇ ਕੈਚ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕੀ। ਸਪੇਸਐਕਸ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਸਸਤਾ ਅਤੇ ਵਧੇਰੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮੁੜ ਵਰਤੋਂਯੋਗ ਰਾਕੇਟ ਤਕਨੀਕ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਟੀਚਾ ਲਾਂਚਿੰਗ ਦੀ ਲਾਗਤ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ 100 ਤੋਂ 200 ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਲਿਆਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਲਾਂਚਿੰਗ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।





