ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ, 22 ਸਤੰਬਰ, 2026 (ਸੰਜੀਵ ਸ਼ਰਮਾ): ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ ਸੈਣੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਮੰਤਰੀ ਮਹੀਪਾਲ ਢਾਂਡਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਪਤੰਜਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਕੁਲਾਧਿਪਤੀ ਯੋਗ ਗੁਰੂ ਬਾਬਾ ਰਾਮਦੇਵ ਅਤੇ ਕੁਲਪਤੀ ਆਯੁਰਵੇਦ ਸ਼ਿਰੋਮਣੀ ਆਚਾਰਿਆ ਬਾਲਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਨਾਲ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਯੋਗ ਆਯੋਗ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਜੈਦੀਪ ਆਰਿਆ, ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਰੋਸ਼ਨ ਲਾਲ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਡਾ. ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਹੇਠ ਹਰਿਆਣਾ ਯੋਗ ਆਯੋਗ, ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਹਰਿਆਣਾ, ਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ ਪਤੰਜਲੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਹਰਿਦੁਆਰ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਸੱਤ ਰੋਜ਼ਾ ਯੋਗ ਮਾਸਟਰ ਟ੍ਰੇਨਰ ਸਿਖਲਾਈ ਕੈਂਪ 17 ਤੋਂ 23 ਸਤੰਬਰ ਤੱਕ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਕੈਂਪ ਦੇ ਲਗਭਗ 200 ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿਖਲਾਈ ਦੇਣ ਲਈ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਤੋਂ ਹਰਿਆਣਾ ਯੋਗ ਆਯੋਗ ਦੇ ਸੀਨੀਅਰ ਮੈਂਬਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਯੋਗ ਸੰਸਥਾਨ ਦੀ ਹਰਿਆਣਾ ਪ੍ਰਾਂਤ ਇਕਾਈ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਸੰਗਠਨ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਮਨੀਸ਼ ਕੁਕਰੇਜਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ’ਤੇ ਇੱਕ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਬੁਲਾਰੇ ਵਜੋਂ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਡਾ. ਕੁਕਰੇਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਜਰਬੇ ਸਾਂਝੇ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ‘ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਯੋਗ’ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਿਖਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀ ਖੋਜ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੇ ਏਬੀਸੀ ਆਫ ਯੋਗ ਚਾਰਟ, ਹਿੰਦੀ ਭਾਸ਼ੀ ਯੋਗਿਕ ਵਰਣਮਾਲਾ ਚਾਰਟ, ਯੋਗਿਕ ਸੱਪ–ਸੀੜ੍ਹੀ ਖੇਡ, ਯੋਗਿਕ ਲੂਡੋ ਖੇਡ ਅਤੇ ਯੋਗਿਕ ਸ਼ਤਰੰਜ ਰਾਹੀਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤਕ ਅਤੇ ਵਿਹਾਰਕ ਪੱਖ ਬਹੁਤ ਹੀ ਆਸਾਨ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਿਖਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ‘ਖੇਡ-ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਯੋਗ’ ਵਿਸ਼ੇ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਪੰਜ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਐਨਸੀਈਆਰਟੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੱਤਰਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਯੋਗ ਸਿਖਲਾਈ ਸੈਸ਼ਨ ਦੌਰਾਨ ਡਾ. ਕੁਕਰੇਜਾ ਨੇ ਏਬੀਸੀ ਆਫ ਯੋਗ ਚਾਰਟ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਲੜੀ ’ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਲਗਭਗ 10 ਮਿੰਟ ਦੀ ਵੀਡੀਓ ਰਾਹੀਂ ਯੋਗ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ 26 ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੀ ਸੌਖੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵਿਹਾਰਕ ਅਭਿਆਸ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ। ਸਾਰੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਅਖਿਆਨ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਅਤੇ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕਦਿਆਂ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਰੇਕ ਸੰਸਥਾਨ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਗੇ। ਇੱਕ ਘੰਟੇ ਦੇ ਇਸ ਵਿਅਖਿਆਨ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਡਾ. ਕੁਕਰੇਜਾ ਨੇ ਬਾਂਸਰੀ ਵਜਾਉਂਦਿਆਂ ‘ਅਸੀਂ ਹੋਵਾਂਗੇ ਕਾਮਯਾਬ ਇੱਕ ਦਿਨ’ ਗੀਤ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਹਾਜ਼ਰ ਲੋਕ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਹਾਜ਼ਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਤਾੜੀਆਂ ਵਜਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਧਾਇਆ।
ਆਯੋਗ ਦੇ ਉਪ-ਚੇਅਰਮੈਨ ਡਾ. ਰੋਸ਼ਨ ਲਾਲ, ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਡਾ. ਰਾਜ ਕੁਮਾਰ, ਮੈਂਬਰ ਡਾ. ਜੈਪਾਲ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਯੋਗਾਸਨ ਖੇਡ ਸੰਘ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਡਾ. ਯੁੱਧਵੀਰ ਵੱਲੋਂ ਮੁੱਖ ਬੁਲਾਰੇ ਡਾ. ਕੁਕਰੇਜਾ ਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਡਾ. ਕੁਕਰੇਜਾ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਏਬੀਸੀ ਆਫ ਯੋਗ ਚਾਰਟਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੀ ਨੋਡਲ ਅਧਿਕਾਰੀ ਡਾ. ਆਰਤੀ ਪਾਲ ਨੂੰ ਯਾਦਗਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਜੋਂ ਭੇਟ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੁੱਖ ਬੁਲਾਰੇ ਡਾ. ਕੁਕਰੇਜਾ ਨੇ ਆਯੋਗ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ, ਵਾਈਸ ਚੇਅਰਮੈਨ ਅਤੇ ਰਜਿਸਟਰਾਰ ਦਾ ਧੰਨਵਾਦ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਰੀ ਇਕਾਗਰਤਾ ਨਾਲ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਲਈ ਦਿਲੋਂ ਧੰਨਵਾਦ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੰਦਿਆਂ ਡਾ. ਕੁਕਰੇਜਾ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਯੋਗ ਸਿਖਲਾਈ ਸਹਾਇਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਪਾਠਕ੍ਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੁਝਾਅ ਦਿੱਤੇ।
