ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 10 ਸਤੰਬਰ, 2026 (ਹਰਸ਼ਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ) : ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਸਕਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟੋਰੇਟ ਆਫ਼ ਰੈਵਨਿਊ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (DRI) ਨੇ ਵੱਡੀ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ 10 ਦਿਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਕੀਤੀਆਂ ਛੇ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਚੀਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਖੱਲਾਂ, 180 ਜ਼ਿੰਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟਾਰ ਕੱਛੂਏ, 12 ਜ਼ਿੰਦਾ ਟੋਕੇ ਗੈਕੋ, ਕਰੀਬ 24 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਪੈਂਗੋਲਿਨ ਦੀਆਂ ਸਕੇਲਾਂ ਅਤੇ 500 ਗ੍ਰਾਮ ਟਾਈਗਰ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਲ 13 ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ 7 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਓਡੀਸ਼ਾ ਦੇ ਕੋਰਾਪੁਟ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਦੇ ਜੇਪੁਰ ਵਿੱਚ DRI ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਖੁਫੀਆ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਤਲਾਸ਼ੀ ਦੌਰਾਨ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਚੀਤੇ ਦੀ ਇੱਕ ਖੱਲ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈ। ਚੀਤਾ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ਼ (ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ) ਐਕਟ, 1972 ਦੀ ਸ਼ਡਿਊਲ-1 ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਖੱਲ ਜਾਂ ਸਰੀਰ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਖਰੀਦ-ਫ਼ਰੋਖ਼ਤ, ਕਬਜ਼ਾ ਜਾਂ ਆਵਾਜਾਈ ਕਾਨੂੰਨ ਤਹਿਤ ਮਨਾਹੀ ਹੈ। ਬਰਾਮਦ ਖੱਲ ਅਤੇ ਕਾਬੂ ਕੀਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਕੋਰਾਪੁਟ ਦੇ ਸੂਬਾ ਜੰਗਲਾਤ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
ਇਸੇ ਦਿਨ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਦੇ ਗਾਂਧੀਨਗਰ ਨੇੜੇ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਵਾਈ ਵਿੱਚ DRI ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕੀਤੀ ਤਾਂ ਛੇ ਕੱਪੜੇ ਦੇ ਕਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਾ ਕੇ ਰੱਖੇ 180 ਜ਼ਿੰਦਾ ਇੰਡੀਅਨ ਸਟਾਰ ਕੱਛੂਏ ਮਿਲੇ। ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ਼ ਕਰਾਈਮ ਕੰਟਰੋਲ ਬਿਊਰੋ (WCCB) ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ Geochelone elegans ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਜਾਤੀ ਵੀ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ਼ (ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ) ਐਕਟ ਦੀ ਸ਼ਡਿਊਲ-1 ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਕੱਛੂਆਂ ਦੇ ਖੋਲ ’ਤੇ ਬਣੇ ਤਾਰੇ ਵਰਗੇ ਨਮੂਨੇ ਕਾਰਨ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ਼ ਕਲੈਕਟਰਾਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਅਤੇ ਤਸਕਰੀ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਸਾਰੇ ਕੱਛੂਏ ਜ਼ਬਤ ਕਰ ਲਏ ਗਏ ਅਤੇ ਮੁਲਜ਼ਮ ਨੂੰ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਗਿਆ।
ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਵਾਈ ਦੌਰਾਨ ਮੇਘਾਲਿਆ ਦੇ ਰੀ-ਭੋਈ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ DRI ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਮਵਾਹਟੀ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਇੱਕ ਬੋਲੇਰੋ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ। ਵਾਹਨ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ’ਤੇ ਤਿੰਨ ਕੈਰੀ ਬੈਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਕ ਕੀਤੀਆਂ 14.68 ਕਿਲੋਗ੍ਰਾਮ ਸੁੱਕੀਆਂ ਪੈਂਗੋਲਿਨ ਸਕੇਲਾਂ ਬਰਾਮਦ ਹੋਈਆਂ। ਬਰਾਮਦ ਸਮੱਗਰੀ, ਕਾਬੂ ਕੀਤੇ ਵਿਅਕਤੀ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਅਗਲੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਲਈ ਨੋਂਗਪੋਹ ਦੇ ਰੇਂਜ ਫ਼ੌਰੈਸਟ ਅਫ਼ਸਰ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਪੈਂਗੋਲਿਨ ਵੀ ਵਾਈਲਡਲਾਈਫ਼ (ਪ੍ਰੋਟੈਕਸ਼ਨ) ਐਕਟ, 1972 ਦੀ ਸ਼ਡਿਊਲ-1 ਅਧੀਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ ਅਤੇ CITES ਦੀ ਐਪੈਂਡਿਕਸ-1 ਵਿੱਚ ਵੀ ਦਰਜ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪੈਂਗੋਲਿਨ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਸਕਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਥਣਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਕੇਲਾਂ ਦੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਦਵਾਈਆਂ ਲਈ ਮੰਗ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਸਕਰੀ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। DRI ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਗੈਰ-ਕਾਨੂੰਨੀ ਤਸਕਰੀ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਚੱਲ ਰਹੀ ਖੁਫੀਆ-ਅਧਾਰਿਤ ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਬਾਕੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਗਲੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਜਾਰੀ ਹੈ।
