ਕੁਲਥੀ, ਭੱਟ, ਉੜਦ, ਚਨਾ ਅਤੇ ਅਰਹਰ ਦੀ ਦਾਲ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਵਧੀਆ ਸਰੋਤ; ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਨਾਲ ਠੰਢ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ
ਹੈਲਥ ਨਿਊਜ਼, 26 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 (ਚੌਧਰੀ ਪ੍ਰਭਜੀਤ ਸਿੰਘ) : ਸਰਦੀਆਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੇ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਦੇਣ ਲਈ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਦਾਲਾਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਣਾ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਵਿਕਲਪ ਹੈ। ਦਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਫਾਈਬਰ, ਆਇਰਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ, ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹਨ। ਡਾਇਟ ਮੰਤਰ ਕਲੀਨਿਕ ਦੀ ਡਾਇਟੀਸ਼ੀਅਨ ਕਾਮਿਨੀ ਕੁਮਾਰੀ ਦੇ ਹਵਾਲੇ ਨਾਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਖ਼ਾਸ ਦਾਲਾਂ ਨੂੰ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਕੇ ਪੋਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
1. ਕੁਲਥੀ ਦੀ ਦਾਲ
ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ ਆਇਰਨ ਦਾ ਸਰੋਤ ਕੁਲਥੀ ਦੀ ਦਾਲ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਪਹਾੜੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਦਾਲ, ਸੂਪ ਅਤੇ ਰਸ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪੋਸ਼ਣ ਦੇਣ ਅਤੇ ਪੇਟ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਭਰਿਆ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਗਰਮ ਸੂਪ ਜਾਂ ਦਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਖਾਧਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
2. ਭੱਟ ਦੀ ਦਾਲ
ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਖਣਿਜਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਵਿੱਚ ਭੱਟ ਦੀ ਦਾਲ ਕਾਫ਼ੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ। ਇਹ ਕਾਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸੋਇਆਬੀਨ ਦੀ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਤੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਣਨ ਵਾਲੀ ਰਵਾਇਤੀ ਡਿਸ਼ ‘ਭੱਟ ਦੀ ਚੁੜਕਾਣੀ’ ਵੀ ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਸੰਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
3. ਉੜਦ ਦੀ ਦਾਲ
ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਪੋਸ਼ਣ ਉੜਦ ਦੀ ਦਾਲ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਫਾਈਬਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਵਧੀਆ ਸਰੋਤ ਹੈ। ਇਹ ਮਾਸਪੇਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਅਤੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਲੋੜਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਦਾਲ, ਦਾਲ ਦੇ ਪਕੌੜੇ ਅਤੇ ਉੜਦ ਦੇ ਲੱਡੂ ਵਰਗੇ ਪਕਵਾਨ ਵੀ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਪਕੌੜਿਆਂ ਅਤੇ ਲੱਡੂਆਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ, ਘਿਓ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
4. ਚਨੇ ਦੀ ਦਾਲ
ਪੇਟ ਭਰਿਆ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਚਨੇ ਦੀ ਦਾਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ ਅਤੇ ਫਾਈਬਰ ਚੰਗੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਭੁੱਖ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਸਹਾਰਾ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਟੀ, ਚੌਲਾਂ ਜਾਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਖਾਣ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਹੋਰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
5. ਅਰਹਰ ਦੀ ਦਾਲ
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਖੁਰਾਕ ਲਈ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਵਿਕਲਪ ਅਰਹਰ ਦੀ ਦਾਲ ਭਾਰਤੀ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਖਾਧੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੋਟੀਨ, ਫੋਲੇਟ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਪੋਸ਼ਕ ਤੱਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਨਿਯਮਿਤ ਸੇਵਨ ਸੰਤੁਲਿਤ ਖੁਰਾਕ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਕੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਪੋਸ਼ਣ ਸੰਬੰਧੀ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਾਲਾਂ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ
ਦਾਲਾਂ ਨੂੰ ਸਵਾਦਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਦਰਕ, ਲਸਣ ਅਤੇ ਹਲਕੇ ਮਸਾਲਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਘਿਓ ਜਾਂ ਤੇਲ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖੋ। ਦਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਹਰੀਆਂ ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਸਲਾਦ ਅਤੇ ਸਾਬਤ ਅਨਾਜ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਹੋਰ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਬਣਦਾ ਹੈ।
