16ਜੁਲਾਈ (ਜਗਦੇਵ ਰੰਚਨਾ):ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਹੈ। ਆਯੁਰਵੇਦ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸਿਹਤ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਣੀ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ, ਪਾਚਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਜੀਵਾਣੂਆਂ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਂ ਬੇਹੱਦ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਦਾ ਪਾਣੀ ਕਦੋਂ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਆਮ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਪਾਣੀ ਪੀਣਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇਕਰ ਭਾਂਡੇ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਸਫਾਈ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਸ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਗੰਦਗੀ, ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਰਤਾਂ ਜਮ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਿਹਤ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਵੱਧ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਲੱਛਣ
ਜੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ:
- ਉਲਟੀਆਂ ਜਾਂ ਮਤਲੀ
- ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਦਰਦ
- ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ
- ਗੰਭੀਰ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜਿਗਰ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ
ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਨਜ਼ਰ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਿਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ?
ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ:
- ਜਿਗਰ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ
- ਗੁਰਦੇ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਰੀਜ਼
- ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ
ਕਿਹੜੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ?
1. ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਤੋਂ
ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦਿਨ ਭਰ ਸਿਰਫ਼ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਹੀ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸੰਤੁਲਿਤ ਵਰਤੋਂ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
2. ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਰੱਖਣਾ
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ 6–8 ਘੰਟਿਆਂ ਤੱਕ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਰੱਖਣਾ ਕਾਫ਼ੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਾਣੀ ਸਟੋਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3. ਖੱਟੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਰੱਖਣਾ
ਨਿੰਬੂ, ਟਮਾਟਰ, ਸਿਰਕਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਪਦਾਰਥ ਤਾਂਬੇ ਨਾਲ ਰਸਾਇਣਕ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
4. ਭਾਂਡੇ ‘ਤੇ ਪਰਤ ਜਮ ਜਾਣਾ
ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਤਾਂਬੇ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ‘ਤੇ ਕਾਲੀ ਜਾਂ ਹਰੀ ਪਰਤ (ਪੈਟੀਨਾ) ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਪਰਤ ਸਾਫ਼ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਭਾਂਡੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ।
ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਦੀ ਸਹੀ ਸਫਾਈ
ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਣ ਲਈ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ:
- ਹਫ਼ਤੇ ਵਿੱਚ 2–3 ਵਾਰ ਨਿੰਬੂ ਅਤੇ ਨਮਕ ਨਾਲ ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ।
- ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 6–8 ਘੰਟਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਰੱਖੋ।
- ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੱਟੀਆਂ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ਾਬੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾ ਰੱਖੋ।
- ਭਾਂਡੇ ਨੂੰ ਨਿਯਮਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਧੋ ਕੇ ਸੁੱਕਾ ਰੱਖੋ ਤਾਂ ਜੋ ਗੰਦਗੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਰਤਾਂ ਨਾ ਜਮਣ।
ਨਤੀਜਾ
ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਪਾਣੀ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਪੀਣਾ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਸਿਹਤ ਸੰਬੰਧੀ ਦਾਵਿਆਂ ਲਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਸਬੂਤ ਸੀਮਿਤ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਹਰ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਮੰਨਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਨਿਯਮਿਤ ਸਫਾਈ, ਸਹੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਅਪਣਾ ਕੇ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲਾਭ ਲਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਿਗਰ ਜਾਂ ਗੁਰਦੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕੋਈ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ ਜਾਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਸਿਹਤ ਸਮੱਸਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਤਾਂਬੇ ਦੇ ਭਾਂਡੇ ਦੀ ਨਿਯਮਿਤ ਵਰਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਲਵੋ।
