ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੇਖਣ, ਐਲਰਜੀ ਅਤੇ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਲਣ; ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਜਾਂ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਹੋਣ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਕਰੋ ਸੰਪਰਕ
ਸਿਹਤ, 29 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 (ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ-ਬਿਊਰੋ ) : ਸਵੇਰੇ ਉੱਠਣ ਸਮੇਂ ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਪਲਕਾਂ ਦਾ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਚਿਪਕਣਾ, ਪਲਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ’ਤੇ ਪਪੜੀ ਜੰਮਣਾ, ਖੁਜਲੀ ਜਾਂ ਲਾਲੀ ਹੋਣਾ ਅਜਿਹੇ ਲੱਛਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਸਮਝ ਕੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਐਲਰਜੀ, ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁੱਕੇਪਣ ਜਾਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਹੀ ਇਲਾਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਦਵਾਰਕਾ ਸਥਿਤ ਡਾ. ਅਗਰਵਾਲ ਆਈ ਹਸਪਤਾਲ ਦੀ ਮਾਹਿਰ ਡਾਕਟਰ ਅਮੀਤਾ ਕੌਲ ਅਨੁਸਾਰ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ, ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਪਲਕਾਂ ’ਤੇ ਪਪੜੀ ਬਣਨ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਹਲਕੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿਣ ਜਾਂ ਵਧਣ ਲੱਗਣ, ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਜਲੀ ਅਤੇ ਲਾਲੀ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ
- ਬਲੇਫੇਰਾਈਟਿਸ: ਇਹ ਪਲਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ’ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸੋਜ ਹੈ। ਪਲਕਾਂ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨੇੜੇ ਤੇਲ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਜਾਂ ਬੈਕਟੀਰੀਆ ਦੇ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸਮੱਸਿਆ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਪਲਕਾਂ ’ਤੇ ਰੂਸੀ ਵਰਗੀ ਪਪੜੀ ਜੰਮ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਸਿਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸੀ ਜਾਂ ਚਿਹਰੇ ’ਤੇ ਰੋਜ਼ੇਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਐਲਰਜੀ: ਧੂੜ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਪਰਾਗ, ਪਾਲਤੂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਅਤੇ ਕਾਸਮੈਟਿਕ ਉਤਪਾਦ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਐਲਰਜੀ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਖੁਜਲੀ, ਲਾਲੀ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਪਾਣੀ ਆਉਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਸੁੱਕਾਪਣ: ਮੋਬਾਈਲ, ਕੰਪਿਊਟਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਡਿਜੀਟਲ ਸਕ੍ਰੀਨਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦੇਖਣ ਨਾਲ ਪਲਕਾਂ ਝਪਕਾਉਣ ਦੀ ਦਰ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕਾਪਣ, ਜਲਣ ਅਤੇ ਬੇਆਰਾਮੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਕੰਜੰਕਟਿਵਾਈਟਿਸ: ਅੱਖ ਦੀ ਬਾਹਰੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਪਰਤ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਜਾਂ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਆਉਣ ਜਾਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਚਿਪਚਿਪਾ ਪਦਾਰਥ ਨਿਕਲਣ ਦੇ ਲੱਛਣ ਵੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ?
ਜੇਕਰ ਤਕਲੀਫ਼ ਹਲਕੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਹਤ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ:
- ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਨੂੰ ਕੋਸੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਭਿਉਂ ਕੇ ਬੰਦ ਪਲਕਾਂ ’ਤੇ 5 ਤੋਂ 10 ਮਿੰਟ ਲਈ ਰੱਖੋ।
- ਪਲਕਾਂ ਦੇ ਕਿਨਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਸਾਫ਼ ਕਰੋ।
- ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਰਗੜਨ ਤੋਂ ਬਚੋ।
- ਤਕਲੀਫ਼ ਦੌਰਾਨ ਆਈ ਮੇਕਅੱਪ ਅਤੇ ਕਾਂਟੈਕਟ ਲੈਂਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਤੌਲੀਆ ਅਤੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਦਾ ਕਵਰ ਸਾਫ਼ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੋ।
ਕਿਹੜੇ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰ ਨੂੰ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਕੁਝ ਲੱਛਣ ਗੰਭੀਰ ਸਮੱਸਿਆ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਦਰਦ ਹੋਵੇ, ਨਜ਼ਰ ਧੁੰਦਲੀ ਪੈ ਜਾਵੇ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਚੁੱਭੇ, ਗਾੜ੍ਹਾ ਪੀਲਾ ਜਾਂ ਹਰਾ ਪਦਾਰਥ ਨਿਕਲੇ ਜਾਂ ਪਲਕ ਦੀ ਸੋਜ ਵਧਣ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਡਾਕਟਰੀ ਸਲਾਹ ਲਓ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅੱਖ ਵਿੱਚ ਸੱਟ ਲੱਗਣ ਜਾਂ ਬਾਹਰੀ ਕਣ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਾਲੀ ਹੋਣ, ਕਾਂਟੈਕਟ ਲੈਂਸ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਲਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦਰਦ ਹੋਣ ਜਾਂ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਮੁੜ ਆਉਣ ’ਤੇ ਵੀ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਤੇਜ਼ ਦਰਦ, ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਅਚਾਨਕ ਬਦਲਾਅ ਜਾਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਸਹਿਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋਣ ’ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਦੇਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਅਪਣਾਓ 20-20-20 ਨਿਯਮ
ਅੱਖਾਂ ’ਤੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਹਰ 20 ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ 20 ਸਕਿੰਟ ਲਈ ਲਗਭਗ 20 ਫੁੱਟ ਦੂਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਵੱਲ ਦੇਖੋ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਲਕਾਂ ਝਪਕਾਉਣ, ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਚਿਹਰੇ ਅਤੇ ਪਲਕਾਂ ਦੀ ਸਫ਼ਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਸੌਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਕਅੱਪ ਉਤਾਰਨ ਦੀ ਆਦਤ ਪਾਓ। ਧੂੜ ਜਾਂ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਵਾਲੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਢੁੱਕਵੀਂ ਐਨਕ ਪਹਿਨਣਾ ਵੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰ ਦੀ ਸਲਾਹ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਆਈ ਡਰੌਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾ ਕਰੋ
ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਲੀ ਜਾਂ ਖੁਜਲੀ ਹੋਣ ’ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਵਾਈ ਜਾਂ ਆਈ ਡਰੌਪਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਨੁਕਸਾਨਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਟੀਰੌਇਡ ਵਾਲੀਆਂ ਆਈ ਡਰੌਪਸ ਬਿਨਾਂ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਦੇ ਨਹੀਂ ਪਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗ਼ਲਤ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਦਬਾਅ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮੋਤੀਆਬਿੰਦ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਝ ਇਨਫੈਕਸ਼ਨ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਸਫ਼ਾਈ, ਸਹੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਖੁਜਲੀ, ਲਾਲੀ ਜਾਂ ਪਲਕਾਂ ’ਤੇ ਪਪੜੀ ਜੰਮਣ ਦੀ ਸਮੱਸਿਆ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੀ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਦਮ ਹੈ।
