ਸਿਹਤ, 28 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 (ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ-ਬਿਊਰੋ) : ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਦੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਰਦ ਵੀ ਇਸ ਬਿਮਾਰੀ ਦੀ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਵੀ ਇਸ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰਨਾ ਸਿਹਤ ਲਈ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਂਚ ਨਾਲ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਦਲਾਵਾਂ ਵੱਲ ਦਿਓ ਧਿਆਨ
ਮਰਦਾਂ ਦੀ ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਥੋੜ੍ਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਸਟ ਟਿਸ਼ੂ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਵਿਕਸਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਛਾਤੀ ਜਾਂ ਨਿੱਪਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਜਾਂ ਅਸਧਾਰਨ ਬਦਲਾਅ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ’ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਲੱਛਣਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਬਦਲਾਅ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
- ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਗੰਢ: ਨਿੱਪਲ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਿਨਾਂ ਦਰਦ ਵਾਲੀ ਗੰਢ ਜਾਂ ਟਿਸ਼ੂ ਦਾ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣਾ।
- ਨਿੱਪਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ: ਨਿੱਪਲ ਦਾ ਅੰਦਰ ਵੱਲ ਧਸਣਾ, ਲਾਲੀ ਜਾਂ ਚਮੜੀ ’ਤੇ ਪੇਪੜੀ ਬਣਨਾ।
- ਤਰਲ ਪਦਾਰਥ ਨਿਕਲਣਾ: ਨਿੱਪਲ ਵਿੱਚੋਂ ਤਰਲ ਜਾਂ ਖ਼ੂਨ ਮਿਲਿਆ ਪਦਾਰਥ ਆਉਣਾ।
- ਕੱਛ ਵਿੱਚ ਗੰਢ: ਕੱਛ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੋਜ ਜਾਂ ਗੰਢ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।
- ਚਮੜੀ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ: ਛਾਤੀ ਦੀ ਚਮੜੀ ’ਤੇ ਟੋਏ ਪੈਣਾ, ਮੋਟਾਪਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਅਸਧਾਰਨ ਬਦਲਾਅ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣਾ।
ਇਹ ਲੱਛਣ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਨਵਾਂ ਜਾਂ ਲਗਾਤਾਰ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਬਦਲਾਅ ਦਿਖਾਈ ਦੇਵੇ ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਤੋਂ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਿਹੜੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਖ਼ਤਰਾ?
ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਉਮਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ, BRCA1 ਅਤੇ BRCA2 ਜੀਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ, ਛਾਤੀ ’ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਹਾਰਮੋਨਲ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵੀ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਵਧਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਲਾਈਨਫੈਲਟਰ ਸਿੰਡਰੋਮ ਅਤੇ ਜਿਗਰ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਕਾਰਕ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕਈ ਮਾਮਲੇ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਜੈਨੇਟਿਕ ਖ਼ਤਰੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਇਲਾਜ?
ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਗੰਢ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸ਼ੱਕੀ ਲੱਛਣ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ’ਤੇ ਡਾਕਟਰ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰੀਰਕ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਲੋੜ ਮੁਤਾਬਕ ਮੈਮੋਗ੍ਰਾਫੀ, ਅਲਟਰਾਸਾਊਂਡ ਅਤੇ ਬਾਇਓਪਸੀ ਵਰਗੇ ਟੈਸਟ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਬਾਇਓਪਸੀ ਰਾਹੀਂ ਟਿਸ਼ੂ ਦੇ ਨਮੂਨੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਲਾਜ ਦਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਕਿਸਮ, ਸਟੇਜ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਸਿਹਤ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਰਜਰੀ, ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਥੈਰੇਪੀ, ਕੀਮੋਥੈਰੇਪੀ, ਹਾਰਮੋਨ ਥੈਰੇਪੀ ਜਾਂ ਟਾਰਗੇਟਿਡ ਥੈਰੇਪੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਹੈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ
ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਸਟ ਕੈਂਸਰ ਦੁਰਲੱਭ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇੱਕ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਹੈ। ਛਾਤੀ ਵਿੱਚ ਗੰਢ ਹੋਣ, ਨਿੱਪਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਆਉਣ ਜਾਂ ਖ਼ੂਨ ਮਿਲਿਆ ਤਰਲ ਨਿਕਲਣ ਵਰਗੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਜਾਂ ਝਿਜਕ ਕਾਰਨ ਲੁਕਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦੀ ਸਲਾਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੱਕੀ ਬਦਲਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਯੋਗ ਡਾਕਟਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ ਸਹੀ ਨਿਦਾਨ ਅਤੇ ਢੁੱਕਵਾਂ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਅਹਿਮ ਕਦਮ ਹੈ।
