ਕੁਦਰਤੀ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਸਸਤੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਲੈਬ-ਗ੍ਰੋਨ ਹੀਰੇ; ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ, ਹਾਲਮਾਰਕਿੰਗ ਅਤੇ ਬਾਇਬੈਕ ਨੀਤੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 29 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 (ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਤੁੰਗ): ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਮੌਕੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲੈਬ-ਗ੍ਰੋਨ ਹੀਰਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਵਧਦੀ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੀ ਹੈ। ਕੁਦਰਤੀ ਹੀਰਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ’ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੀਰੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਜਟ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀਰੇ ਦੀ ਅੰਗੂਠੀ, ਹਾਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਲੈਬ-ਗ੍ਰੋਨ ਹੀਰਿਆਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕੁਦਰਤੀ ਹੀਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ 70 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਲੈਬ-ਗ੍ਰੋਨ ਹੀਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤਕਨੀਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਯੋਗਸ਼ਾਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਸਾਇਣਕ ਬਣਤਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਸੰਰਚਨਾ ਕੁਦਰਤੀ ਹੀਰਿਆਂ ਵਰਗੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਮੁੱਖ ਅੰਤਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਣਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦਾ ਹੈ। ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਕਾਰਨ ਇਹ ਗਹਿਣੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਗਾਹਕਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਣ ਵੇਲੇ ਸਿਰਫ਼ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਹੀ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਗਾਹਕਾਂ ਨੂੰ ਹੀਰੇ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ, ਉਸ ਦੇ ਗ੍ਰੇਡਿੰਗ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਸਮੇਂ ਪੂਰਾ ਬਿੱਲ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀਰੇ ਦੀ ਕੀਮਤ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰਜ ਕਰਵਾਉਣਾ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
GST ਅਤੇ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਬਾਰੇ ਵੀ ਰੱਖੋ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਲੈਬ-ਗ੍ਰੋਨ ਹੀਰਿਆਂ ਵਾਲੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ’ਤੇ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ 3 ਫ਼ੀਸਦੀ GST ਲਾਗੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਹੀਰੇ ਨੂੰ ਗਹਿਣੇ ਵਿੱਚ ਜੜਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ’ਤੇ ਲਾਗੂ ਟੈਕਸ ਦਰ ਵੱਖਰੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਗਹਿਣੇ ਦੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਕਾਰੀਗਰੀ ਅਤੇ ਜੌਹਰੀ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਵੀ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਾਰੇ ਖਰਚਿਆਂ ਦੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਬਜਾਏ ਗਹਿਣੇ ਵਜੋਂ ਖਰੀਦਣਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬਿਹਤਰ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਲੈਬ-ਗ੍ਰੋਨ ਹੀਰਿਆਂ ਦੀ ਦੁਬਾਰਾ ਵਿਕਰੀ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਅਕਸਰ ਖਰੀਦ ਮੁੱਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਰਕਮ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਜੋਂ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੀ ਪਸੰਦ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਲਈ ਗਹਿਣੇ ਵਜੋਂ ਖਰੀਦਣਾ ਵਧੇਰੇ ਉਚਿਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੌਹਰੀ ਤੋਂ ਬਾਇਬੈਕ ਜਾਂ ਐਕਸਚੇਂਜ ਨੀਤੀ ਬਾਰੇ ਲਿਖਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸੋਨੇ ’ਤੇ BIS ਹਾਲਮਾਰਕ ਅਤੇ ਹੀਰੇ ਦਾ ਸੁਤੰਤਰ ਗ੍ਰੇਡਿੰਗ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਵੀ ਜਾਂਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕਰਵਾ ਚੌਥ ਦੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਲੈਬ-ਗ੍ਰੋਨ ਹੀਰੇ ਘੱਟ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਆਕਰਸ਼ਕ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਵਿਕਲਪ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਬਿੱਲ ਅਤੇ ਵਾਪਸੀ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਕੇ ਹੀ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
