ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 16 ਅਗਸਤ 2026 (ਰਾਜੇਸ਼ ਕੁਮਾਰ) : ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਵਧਣ ਦੀਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦਾ ਬੋਝ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ AI ਰਾਹੀਂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸਮਾਂ ਦੇ ਸਕਣਗੇ। QuickBlox ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਵਧਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਪਾੜੇ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦੇ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ 2030 ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 1 ਕਰੋੜ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਤੇ ਪੈਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦਬਾਅ ਹੇਠ ਹਨ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਕਾਗਜ਼ੀ ਕੰਮ ਘਟਾ ਸਕਦੀ ਹੈ AI
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵਧੇਰੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੈਡੀਕਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੋਡਿੰਗ ਵਰਗੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਡਾਕਟਰਾਂ ਲਈ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਨੋਟਸ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਕੋਡਿੰਗ ਕਰਨਾ ਅਕਸਰ ਥਕਾਵਟ ਭਰਿਆ ਕੰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। AI ਅਜਿਹੇ ਸਾਧਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਡਾਕਟਰਾਂ ਲਈ ਕਲੀਨਿਕਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਮਸੌਦਾ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਡਾਕਟਰ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। QuickBlox ਦੇ CEO Nate MacLeitch ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਕਾਰਗਤਾ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਇਕੱਲਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਜੇਕਰ ਕਾਗਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਕੰਮ ਦਾ ਬੋਝ ਘੱਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ ਅਪਣਾਏ ਗਏ ਤਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਸਟਾਫ ‘ਤੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਬਰਨਆਊਟ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
AI ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਨਹੀਂ ਲਵੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਕੰਮ ਆਸਾਨ ਕਰੇਗੀ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ QuickBlox ਦੇ Q-Consultation ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਵਿੱਚ AI-ਆਧਾਰਿਤ ਸcribe ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਹੈ, ਜੋ SOAP ਨੋਟਸ ਦਾ ਮਸੌਦਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਅਤੇ ICD-10 ਤੇ CPT ਕੋਡਾਂ ਲਈ ਸੁਝਾਅ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅੰਤਿਮ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਡਾਕਟਰ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ Kaiser Permanente ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਵੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ 600 ਦਫ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ 40 ਹਸਪਤਾਲਾਂ ਵਿੱਚ AI scribe ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਮਿਲਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਵੀ AI ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਮਰੀਜ਼ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਗਲਤ ਪੱਧਰ ਜਾਂ ਵਿਭਾਗ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਜਾਂਚਾਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਕੰਮ ਦਾ ਬੋਝ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ AI ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਸਹੀ ਸਿਹਤ ਸੇਵਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ੀ ਕੰਮ ਘਟਾਉਣ—ਦੋਵਾਂ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਮਦਦਗਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੰਦੇਸ਼ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸਿਹਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ AI ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਰਤਣਾ ਹੈ।
