ਔਕਲੈਂਡ, 10 ਮਾਰਚ (ਸ਼.ਅ.ਬਿਓਰੋ): ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ ਵਧਦੇ ਤਣਾਅ ਨੇ ਪੂਰੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ‘ਤੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਵਜਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਰਬ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਬ੍ਰੇਕਾਂ ਲੱਗਣ ਅਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਅਸਮਾਨੀ ਛੂਹਣ ਦਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਕੀ ਦੇਸ਼ ਕੋਲ ਕਾਫੀ ਭੰਡਾਰ ਹੈ?
ਵਪਾਰ, ਨਵੀਨਤਾ ਅਤੇ ਰੁਜ਼ਗਾਰ ਮੰਤਰਾਲੇ (MBIE) ਦੇ 1 ਮਾਰਚ ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦਾ ਸਮੇਂ:
- ਪੈਟਰੋਲ: 49 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਟਾਕ
- ਡੀਜ਼ਲ: 54 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਟਾਕ
- ਜੈੱਟ ਈਂਧਨ: 50 ਦਿਨਾਂ ਦਾ ਸਟਾਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਪਲਾਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਰਣਨੀਤਕ ਭੰਡਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ 3 ਤੋਂ 4 ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਹੀ ਗੁਜ਼ਾਰਾ ਕਰ ਸਕੇਗਾ। 2022 ਵਿੱਚ ਮਾਰਸਡਨ ਪੁਆਇੰਟ ਰਿਫਾਇਨਰੀ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਤਿਆਰ ਤੇਲ (Refined Fuel) ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਕੌਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ?
ਤੇਲ ਸੰਕਟ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ‘ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ‘ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ:
- ਬਰਤਾਨੀਆ (UK): ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯੂਕੇ ਕੋਲ ਫਾਸਿਲ ਗੈਸ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਦਾ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ।
- ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਟਾਪੂ: ਫਿਜੀ, ਵੈਨੂਆਟੂ ਅਤੇ ਸੋਲੋਮਨ ਟਾਪੂ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਦੇਸ਼ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਵੱਡੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਰਣਨੀਤਕ ਭੰਡਾਰ ਨਹੀਂ ਹਨ।
- ਏਸ਼ੀਆ: ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਅਮੀਰ ਮੁਲਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੱਧ ਬੋਲੀ ਲਗਾ ਕੇ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਕਾਰਨ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਕੱਟਾਂ (ਬਲੈਕਆਊਟ) ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਤੇਲ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਵੈਸਟਪੈਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਅਰਥ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਕੈਲੀ ਇਕਹੋਲਡ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੇਕਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿਗੜਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਪੈਣਗੇ:
- Work from Home: ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਤੇਲ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਘਰੋਂ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲ: ਸੁਪਰਮਾਰਕੀਟਾਂ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਲਈ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
- ਨੈਸ਼ਨਲ ਫਿਊਲ ਪਲਾਨ: ਸਰਕਾਰ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਤੇਲ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰੇਗੀ।
ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਇਹ ਸੰਕਟ ਸਿਰਫ਼ ਤੇਲ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ‘ਹੋਰਮੂਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ’ (Strait of Hormuz) ਰਾਹੀਂ ਹੋਣ ਵਾਲੀ 20% ਸਪਲਾਈ ਰੁਕਣ ਕਾਰਨ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਅਤੇ ਬੀਮਾ ਖਰਚੇ ਵਧ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਅਸਰ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਵਸਤੂਆਂ ਅਤੇ ਹਵਾਈ ਸਫਰ (Aviation) ‘ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਰ ਚੀਜ਼ ‘ਤੇ ‘ਕੰਫਲਿਕਟ ਸਰਚਾਰਜ’ ਲੱਗਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ।
