11ਜੁਲਾਈ(ਛਤਰਪਾਲ ਸਿੰਘ):ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਸਥਾ (WHO) ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਵੱਧਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ ਹਰ ਸਾਲ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮਾਮਲੇ ਮੌਜੂਦਾ ਲਗਭਗ 2.06 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੇ 2050 ਤੱਕ ਕਰੀਬ 3.5 ਕਰੋੜ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਕੈਂਸਰ ਹਰ ਸਾਲ ਲਗਭਗ 1 ਕਰੋੜ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਹ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਤਰੱਕੀ ਹੋਈ, ਪਰ ਵੱਡੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਅਜੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਕੈਂਸਰ ਕੰਟਰੋਲ ਲਈ ਆਪਣੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਰੋਕਥਾਮ, ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣ (ਡਾਇਗਨੋਸਿਸ), ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਅਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਤੰਬਾਕੂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਈ ਹੈ, ਟੀਕਾਕਰਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਨੇ ਸੰਕਰਮਣ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕੁਝ ਕੈਂਸਰਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕੈਂਸਰ ਕੰਟਰੋਲ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ।
ਪਰ WHO ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਤਰੱਕੀ ਅਜੇ ਤੱਕ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜੀਵਨ-ਰੱਖਿਆ ਇਲਾਜ ਮੁਹੱਈਆ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀ। ਕਈ ਘੱਟ ਅਤੇ ਨੀਵੀਂ-ਮੱਧਮ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਵੀ ਕੈਂਸਰ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਦਵਾਈਆਂ, ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਤੇ ਰੇਡੀਓਥੈਰੇਪੀ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਲੱਖਾਂ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਇਲਾਜ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਜੀਵਨਸ਼ੈਲੀ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਖ਼ਤਰੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ
WHO ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਰੋਕਥਾਮ ਦੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਘਟੇ ਹਨ, ਪਰ ਮੋਟਾਪਾ, ਸਰੀਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀ ਦੀ ਕਮੀ, ਗੈਰ-ਸਿਹਤਮੰਦ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਰਗੇ ਨਵੇਂ ਖ਼ਤਰੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਵੱਧਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਬਣ ਰਹੇ ਹਨ।
ਇਸ ਲਈ ਸੰਸਥਾ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ ਨੂੰ ਜਨ ਸਿਹਤ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਰਜੀਹ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਬਿਹਤਰ ਇਲਾਜ ‘ਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।
ਲੋਕ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਲੋੜ
ਵੱਧਦੇ ਕੈਂਸਰ ਬੋਝ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ WHO ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਏਜੰਸੀ ਫਾਰ ਰਿਸਰਚ ਆਨ ਕੈਂਸਰ (IARC) ਨੇ ਲੋਕ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਸਿਹਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਪਣਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਕੈਂਸਰ ਇਲਾਜ ਨੂੰ ਯੂਨੀਵਰਸਲ ਹੈਲਥ ਕਵਰੇਜ ਨਾਲ ਜੋੜਨਾ, ਸਮਾਜਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਖੋਜ, ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਤੱਕ ਹਰ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਬਰਾਬਰ ਪਹੁੰਚ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
WHO ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਲਏ ਗਏ ਫ਼ੈਸਲੇ ਹੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਬੋਝ ਨੂੰ ਤੈਅ ਕਰਨਗੇ। ਇਸ ਲਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਰੋਕਥਾਮ, ਜਲਦੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਹਰ ਮਰੀਜ਼ ਲਈ ਉੱਚ-ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲੇ ਇਲਾਜ ਵਿੱਚ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
 has urged governments to take immediate action as global cancer cases are expected to rise sharply by 2050.){kind=link}