ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 7 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ( ਹਰਸ਼ਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ) : ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਪਤਾਨੀ ਯਾਤਰਾ ਹੁਣ ਨਵੇਂ ਮੋੜ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਨੇ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਟੀਮ ਦੀ ਸਾਰੇ ਫਾਰਮੈਟਾਂ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਤੋਂ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਦੌਰ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਟੀਮਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾਤੀ ਸਮਰੱਥਾ ਕਾਫ਼ੀ ਵਧਾਈ। ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (BCCI) ਨੇ 6 ਅਕਤੂਬਰ ਨੂੰ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਦੌਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਹਸਤੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵੀ ਭਾਰਤ ਲਈ ਖਿਡਾਰੀ ਵਜੋਂ ਖੇਡਦੀ ਰਹੇਗੀ।
ਕਪਤਾਨੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 2012 ਵਿੱਚ : ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਯਾਤਰਾ ਅਚਾਨਕ 2012 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ। ਮਹਿਲਾ T20 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਦੇ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਅਤੇ ਝੂਲਨ ਗੋਸਵਾਮੀ ਦੇ ਸੱਟ ਕਾਰਨ ਉਪਲਬਧ ਨਾ ਹੋਣ ’ਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਸੌਂਪੀ ਗਈ। ਭਾਰਤ ਨੇ ਉਸ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਨੂੰ 18 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਇਆ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਮਹਿਲਾ T20 ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਜਿੱਤਿਆ। 2016 ਵਿੱਚ ਉਹ ਭਾਰਤ ਦੀ ਨਿਯਮਤ T20I ਕਪਤਾਨ ਬਣੀ, ਜਦਕਿ ਮਿਤਾਲੀ ਰਾਜ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਤੋਂ ਸੰਨਿਆਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2022 ਵਿੱਚ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ODI ਅਤੇ ਟੈਸਟ ਕਪਤਾਨੀ ਦੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਵੀ ਸੰਭਾਲੀ।
2017 ਦੀ ਉਹ ਪਾਰੀ ਜਿਸ ਨੇ ਪਛਾਣ ਬਦਲੀ : ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਦਗਾਰ ਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ 2017 ਮਹਿਲਾ ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੇ ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਆਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਜੇਤੂ 171 ਦੌੜਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਾਇਆ। ਇਹ ਪਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨੂੰ ਫਾਈਨਲ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਪਾਰੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਇਸ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਉਭਾਰਿਆ। BCCI ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਪਾਰੀ ਨੂੰ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਯਾਦਗਾਰ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦਿਆਂ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨੂੰ ਰੇਖਾਂਕਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
2020 T20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਤੋਂ 2025 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਜਿੱਤ ਤੱਕ : ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਕਈ ਵੱਡੇ ਟੂਰਨਾਮੈਂਟਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ। ਟੀਮ ਨੇ 2020 ਮਹਿਲਾ T20 ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਫਾਈਨਲ ਖੇਡਿਆ ਅਤੇ 2022 ਕਾਮਨਵੈਲਥ ਗੇਮਜ਼ ਵਿੱਚ ਚਾਂਦੀ ਦਾ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ 2025 ਮਹਿਲਾ ODI ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਰਿਹਾ। ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮਹਿਲਾ ODI ਵਿਸ਼ਵ ਕੱਪ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਜਿੱਤਿਆ। ਸੈਮੀਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 89 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਾਰੀ ਖੇਡੀ ਅਤੇ ਜੇਮਿਮਾਹ ਰੋਡ੍ਰਿਗਜ਼ ਨਾਲ 167 ਦੌੜਾਂ ਦੀ ਮੈਚ-ਬਦਲਣ ਵਾਲੀ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕੀਤੀ। ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਨਵੀਂ ਮੁੰਬਈ ਵਿੱਚ ਦੱਖਣੀ ਅਫਰੀਕਾ ਨੂੰ 52 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾਕੇ ਇਤਿਹਾਸ ਰਚਿਆ।
ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜਾ ਸੋਨਾ : ਕਪਤਾਨ ਵਜੋਂ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਆਖਰੀ ਵੱਡਾ ਕੰਮ ਵੀ ਇੱਕ ਖਿਤਾਬੀ ਜਿੱਤ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਇਆ। ਨਾਗੋਯਾ ਵਿੱਚ 2026 ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦੇ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਫਾਈਨਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਨੂੰ 147 ਦੌੜਾਂ ਨਾਲ ਹਰਾ ਕੇ ਲਗਾਤਾਰ ਦੂਜਾ ਏਸ਼ੀਆਈ ਖੇਡਾਂ ਦਾ ਸੋਨ ਤਮਗਾ ਜਿੱਤਿਆ। BCCI ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਕਪਤਾਨੀ ਦਾ ਆਖਰੀ ਵੱਡਾ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਬਣਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਾਰਤ ਨੇ 2026 ਵਿੱਚ ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਵੀ ਜਿੱਤਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਖਿਤਾਬ ਟੀਮ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਬੂਤ ਬਣਿਆ। BCCI ਨੇ 16 ਸਤੰਬਰ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਮਹਿਲਾ ਏਸ਼ੀਆ ਕੱਪ ਦਾ ਖਿਤਾਬ ਰਿਕਾਰਡ ਅੱਠਵੀਂ ਵਾਰ ਜਿੱਤਿਆ।
ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਥਾਂ ਹੁਣ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਮੰਧਾਨਾ : BCCI ਨੇ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਕਪਤਾਨੀ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਹਟਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਮੰਧਾਨਾ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਦੀ ਨਵੀਂ ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਵ੍ਹਾਈਟ-ਬਾਲ ਕਪਤਾਨ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੰਧਾਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਖਿਡਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ। ਉਹ 2013 ਤੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਖੇਡ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਲਈ 18 T20I ਅਤੇ 4 ODI ਮੈਚਾਂ ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। BCCI ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਘਰੇਲੂ ਅਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚਾਈਜ਼ੀ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਸਮਰੱਥਾ ਸਾਬਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਕਪਤਾਨੀ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਹੀਂ : ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਦੌਰ ਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਰਹੀ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਮਹਿਲਾ ਟੀਮ ਨੇ ਵੱਡੇ ਮੰਚ ’ਤੇ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੀਤਾ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਰਗੀਆਂ ਤਾਕਤਵਰ ਟੀਮਾਂ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਵੱਈਆ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵਧੇਰੇ ਆਤਮਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਹੋਇਆ। BCCI ਮੁਤਾਬਕ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਇਸ ਸਾਲ ਮਹਿਲਾ ਕ੍ਰਿਕਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੈਚ ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਖਿਡਾਰਨ, 200 T20I ਖੇਡਣ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਖਿਡਾਰਨ ਅਤੇ 150 T20I ਵਿੱਚ ਕਪਤਾਨੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਹਿਲੀ ਖਿਡਾਰਨ ਬਣੀ। ਹੁਣ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਬਦਲ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਭਾਰਤੀ ਟੀਮ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ। ਨਵੀਂ ਕਪਤਾਨ ਸਮ੍ਰਿਤੀ ਮੰਧਾਨਾ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਇਹ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਉਹ ਹਰਮਨਪ੍ਰੀਤ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਬਣੀ ਜਿੱਤ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਂਦਿਆਂ ਟੀਮ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਉਚਾਈਆਂ ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਜਾਣ।
