ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਧਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗ-ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਦਲਣ ਨਾਲ ਕੀਮਤਾਂ ਘਟਣ ਦੀ ਉਮੀਦ, ਪਰ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ-ਈਰਾਨ ਟਕਰਾਅ ਵਧਣ ’ਤੇ ਤੇਲ ਮਹਿੰਗਾ ਰਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 17 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 (ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਬਿਊਰੋ): ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਾਲ 2027 ਦੌਰਾਨ ਘਟ ਕੇ ਔਸਤਨ 80 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੱਕ ਆ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੋਲਡਮੈਨ ਸੈਕਸ ਰਿਸਰਚ ਮੁਤਾਬਕ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਮੁੜ ਸੁਧਰਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਮੰਗ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਕਾਰਨ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਟਕਰਾਅ ਹੋਰ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਉੱਚੀਆਂ ਰਹਿ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਗੋਲਡਮੈਨ ਸੈਕਸ ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2026 ਲਈ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ 85 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 90 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 2027 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੈਂਟ ਦੀ ਔਸਤ ਕੀਮਤ 80 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਰਹਿਣ ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਗੋਲਡਮੈਨ ਸੈਕਸ ਦੇ ਤੇਲ ਖੋਜ ਮੁਖੀ ਡਾਨ ਸਟ੍ਰੂਵਨ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ, ਘਟਿਆ ਘਾਟਾ
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਬਰਾਮਦ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ, ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਅਤੇ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਘਾਟਾ ਕਾਫ਼ੀ ਘਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਤੰਬਰ ਦੌਰਾਨ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਮੰਗ ਸਪਲਾਈ ਨਾਲੋਂ ਸਿਰਫ਼ 3 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਵੱਧ ਰਹੀ। ਇਸ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਇਹ ਘਾਟਾ 72 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਸੀ। ਬੈਂਕ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ ਕਿ 2026 ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਮੰਗ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਸਥਿਤੀ 2027 ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਟਕਰਾਅ ਵਧਣ ’ਤੇ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਉਛਾਲ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤਣਾਅ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਨੇੜਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਭੌਤਿਕ ਬ੍ਰੈਂਟ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 130 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਬ੍ਰੈਂਟ ਫਿਊਚਰਜ਼ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵੀ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ 100 ਡਾਲਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ’ਤੇ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗੋਲਡਮੈਨ ਸੈਕਸ ਅਨੁਸਾਰ ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 25 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਦਾ ਜੋਖ਼ਮ ਪ੍ਰੀਮੀਅਮ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਹੋਰ ਵਧਣ ਨਾਲ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕਮੀ ਆਉਣ ਦਾ ਖ਼ਦਸ਼ਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ 2026 ਦੀ ਤੀਜੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਖਪਤ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਇਸੇ ਮਿਆਦ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ 33 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਘਟੀ। ਇਸ ਗਿਰਾਵਟ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਚੀਨ, ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਆ ਦੀਆਂ ਵਿਕਸਿਤ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ। ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਰਿਫਾਈਨ ਕੀਤੇ ਤੇਲ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਕਿਫ਼ਾਇਤੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਨਾਲ ਮੰਗ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧੇਗੀ। ਫਿਰ ਵੀ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵਧਣ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਈਂਧਨ ਦੀ ਖਪਤ ਦੇ ਰੁਝਾਨ ਬਦਲਣ ਕਾਰਨ 2027 ਦੀ ਆਖ਼ਰੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀ ਮੰਗ ਉਸ ਸੰਭਾਵਿਤ ਪੱਧਰ ਨਾਲੋਂ 7 ਲੱਖ ਬੈਰਲ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਘੱਟ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਸੰਕਟ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, 2027 ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਮੱਧ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਬਹਾਲੀ, ਵਿਸ਼ਵ ਮੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ’ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ। ਗੋਲਡਮੈਨ ਸੈਕਸ ਦਾ 80 ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਵਾਲਾ ਅਨੁਮਾਨ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਹੈ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਰੁਕਾਵਟ ਨਾਲ ਇਹ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ।
