ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 12 ਨਵੰਬਰ, 2026 (ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ-ਬਿਊਰੋ ) : ਭਾਰਤੀ ਉਦਯੋਗਪਤੀ ਅਤੇ ਅਰਬਪਤੀ ਦੀਪਿੰਦਰ ਗੋਇਲ ਵੱਲੋਂ ਵਿਕਸਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਪਹਿਨਣਯੋਗ ਡਿਵਾਈਸ ‘ਟੈਂਪਲ’ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣ ਗਈ ਹੈ। ਲਗਭਗ 900 ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਕੀਮਤ ਵਾਲੀ ਇਸ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਡਾਕਟਰੀ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕਰਨ ਸਬੰਧੀ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਦਾਅਵੇ ਵਧਾ-ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਡਿਵਾਈਸ ਆਕਾਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਛੋਟੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਇੱਕ ਇੰਚ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰ ਦੋ ਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦੇ ਉਸ ਹਿੱਸੇ ’ਤੇ ਲਗਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਮੱਥੇ ਅਤੇ ਕੰਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਆਕਾਰ ਕਾਰਨ ਇਸ ਨੂੰ ਪਹਿਨਣਾ ਆਸਾਨ ਦੱਸਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਡਿਵਾਈਸ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਟੀਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਦਾਅਵਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਵਿੱਚ ‘ਬ੍ਰੇਨਫਲੋ’ (BrainFlow) ਨਾਂ ਦਾ ਫੀਚਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਮਾਗ ਤੱਕ ਖੂਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ‘ਐਂਟਰੌਪੀ’ (Entropy) ਨਾਂ ਦਾ ਫੀਚਰ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਵੱਲੋਂ ਗਰਮੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਡਿਵਾਈਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੁਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋਰ ਵਧੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਡਾਕਟਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਦਿਮਾਗ ਵਿੱਚ ਖੂਨ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਰਗੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਡਾਕਟਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਾਪਣ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂਚ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਬੂਤਾਂ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋਣੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਉਠਾਏ ਗਏ ਸਵਾਲਾਂ ਨੇ ਇਸ ਨਵੀਂ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਅਸਲ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਡਾਕਟਰੀ ਵਰਤੋਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਬਹਿਸ ਛੇੜ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਸ ਡਿਵਾਈਸ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਦਾਅਵਿਆਂ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਗਟਾਈਆਂ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਇਸ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਦੀ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪੁਸ਼ਟੀ ਅਹਿਮ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।
