ਮਨੋਰੰਜਨ, 17 ਜੁਲਾਈ, 2026 (ਹਰਸ਼ਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ) :ਕ੍ਰਿਸਟੋਫਰ ਨੋਲਨ ਦੀ ਐਕਸ਼ਨ ਐਡਵੈਂਚਰ ਫੈਂਟੇਸੀ ਮਹਾਂਗਾਥਾ ‘ਦਿ ਓਡੀਸੀ’ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਆਪਣੇ ਗਲੋਬਲ ਟੂਰ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੜਾਅ ਤੈਅ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਕਈ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਤਰਕਸੰਗਤ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਹੋਮਰ ਦੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਯੂਨਾਨੀ ਗ੍ਰੰਥ ਤੋਂ ਅਪਣਾਈ ਗਈ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਕਾਵਿ ਰਾਮਾਇਣ ਨਾਲ ਕੁਝ ਹੈਰਾਨੀਜਨਕ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਮਾਨਤਾਵਾਂ ਮੁੱਖ ਪਾਤਰ ਦੀ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਤੀਕ ਤੱਕ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਘਰ ਵਾਪਸੀ (Homecoming)
ਆਪਣੇ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ‘ਓਡੀਸੀ’ ਅਤੇ ‘ਰਾਮਾਇਣ’ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ। ਪਹਿਲੀ ਕਹਾਣੀ (ਓਡੀਸੀ) ਰਾਜਾ ਓਡੀਸੀਅਸ (ਫ਼ਿਲਮ ‘ਦਿ ਓਡੀਸੀ’ ਵਿੱਚ ਮੈਟ ਡੈਮਨ ਦੁਆਰਾ ਨਿਭਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿਰਦਾਰ) ਦੀ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਇਥਾਕਾ (Ithaca) ਵੱਲ 25 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਟ੍ਰੋਜਨ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰੋਏ (Troy) ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਲਈ ਇੱਕ ਲੰਮੀ ਅਤੇ ਦੁਖਦਾਈ ਸਮੁੰਦਰੀ ਯਾਤਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸਨੂੰ ਕਈ ਕਾਲਪਨਿਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਈਕਲੋਪਸ (ਇੱਕ ਅੱਖ ਵਾਲਾ ਦੈਂਤ) ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ, ਆਪਣੇ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਨਸਲ ਦੁਆਰਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ, ਇੱਕ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਜਾਦੂਗਰਨੀ ਦਾ ਮਿਲਣਾ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਮੀ, ਪ੍ਰਤੀਕੂਲ ਹਵਾਵਾਂ ਕਾਰਨ ਦਿਨਾਂ ਬੱਧੀ ਇੱਕ ਟਾਪੂ ‘ਤੇ ਫਸੇ ਰਹਿਣਾ, ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯੂਨਾਨੀ ਬਿਜਲੀ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ‘ਜ਼ਿਊਸ’ (Zeus) ਦੁਆਰਾ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਭਿਆਨਕ ਤੂਫਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਆਖਰਕਾਰ, ਓਡੀਸੀਅਸ ਆਪਣੇ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਪਰਤਣ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੰਦਿਆਂ ਦੀ ਕੁਰਬਾਨੀ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰਾ ‘ਸਨਮਾਨ’ ਗੁਆਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਰਾਮਾਇਣ ਵੀ ਘਰ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਹੀ ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਵਨਵਾਸ (ਜੰਗਲ ਦੀ ਯਾਤਰਾ) ‘ਤੇ ਜਾਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਨਵਾਸ ਇੱਕ ਮੰਦਭਾਗੀ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਰਾਵਣ ਦੁਆਰਾ ਸੀਤਾ ਦਾ ਹਰਨ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਅਯੁੱਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਡੀਕੀ ਜਾ ਰਹੀ ਵਾਪਸੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਰਾਵਣ ਦੀ ਕੈਦ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਮੁਕਤ ਕਰਵਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਨੂੰ ਅੱਜ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਲੀ ਵਜੋਂ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
