11ਜੁਲਾਈ(ਮਨੋਜ ਵਰਮਾ):ਜਰਮਨ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਸਟਡੀ (German Diabetes Study – GDS) ਦੇ ਨਵੇਂ ਅਧਿਐਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਪੌਧਿਆਂ-ਆਧਾਰਿਤ ਖੁਰਾਕ (Plant-Based Diet) ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਘੱਟ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦੀ ਪਛਾਣ ਹੋਏ ਜਾਂ ਲਗਭਗ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਤੋਂ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਨਾਲ ਪੀੜਤ 612 ਬਾਲਗਾਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕੀਤਾ।
ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ:
- ਗੰਭੀਰ ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ – 39.1%
- ਹਲਕੀ ਮੋਟਾਪੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ – 30.9%
- ਹਲਕੀ ਉਮਰ-ਸੰਬੰਧਿਤ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ – 30.1%
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ SCORE2 Diabetes Risk Model ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਭਾਗੀਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਫੂਡ ਫ੍ਰੀਕੁਐਂਸੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਵਲੀ (Food Frequency Questionnaire) ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ।
ਗੰਭੀਰ ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਲਾਭ
ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ ਗੰਭੀਰ ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੰਨੀ ਵੱਧ ਸਿਹਤਮੰਦ ਪੌਧਿਆਂ-ਆਧਾਰਿਤ ਖੁਰਾਕ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਿਤ ਖ਼ਤਰਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਘੱਟ ਸੀ।
ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ:
- Overall Plant-Based Diet Index ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਸਟੈਂਡਰਡ ਡਿਵੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਿਤ ਖ਼ਤਰਾ 6.8% ਘੱਟ ਹੋਇਆ।
- Healthy Plant-Based Diet Index ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਸਟੈਂਡਰਡ ਡਿਵੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਇਹ ਖ਼ਤਰਾ 8.8% ਘੱਟ ਪਾਇਆ ਗਿਆ।
ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੀ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਹੀਂ
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਪਾਇਆ ਕਿ ਪੌਧਿਆਂ-ਆਧਾਰਿਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਬੰਧ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦੀ ਕਿਸਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੀ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਹਲਕੀ ਮੋਟਾਪੇ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਹਲਕੀ ਉਮਰ-ਸੰਬੰਧਿਤ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਅੰਕੜਾਤਮਕ ਸਬੰਧ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ।
ਫਾਈਬਰ ਵਾਲੀ ਖੁਰਾਕ ਵੀ ਫਾਇਦੇਮੰਦ
ਅਧਿਐਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਗੰਭੀਰ ਆਟੋਇਮਿਊਨ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਫਾਈਬਰ ਵਾਲੀ ਖੁਰਾਕ ਵੀ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਘੱਟ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਫਾਈਬਰ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਇੱਕ ਸਟੈਂਡਰਡ ਡਿਵੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਵਾਧੇ ਨਾਲ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਿਤ ਖ਼ਤਰਾ 7.8% ਘੱਟ ਹੋਇਆ।
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁੱਕੇ ਮੇਵੇ (Nuts) ਅਤੇ ਦਾਲਾਂ (Legumes) ਵਰਗੇ ਪੌਸ਼ਟਿਕ ਭੋਜਨ ਇਸ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਖਪਤ ਵੀ ਇਸ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਖ਼ਤਰੇ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਮਿਲੀ।
ਹੋਰ ਖੋਜ ਦੀ ਲੋੜ
ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨੇ ਨਿਸ਼ਕਰਸ਼ ਕੱਢਿਆ ਕਿ ਪੌਧਿਆਂ-ਆਧਾਰਿਤ ਖੁਰਾਕ ਅਤੇ ਵੱਧ ਫਾਈਬਰ ਦਾ ਸੇਵਨ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਦੀ ਕਿਸਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਲ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ‘ਤੇ ਵੱਖਰਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝਣ ਲਈ ਹੋਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਅਧਿਐਨਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਖੁਰਾਕ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਬਦਲਾਅ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਡਾਇਬੀਟੀਜ਼ ਵਾਲੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਦਿਲ ਸੰਬੰਧੀ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਖਰੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
