2 ਅਗਸਤ, 2026 (ਹਰਸ਼ਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ) : ਭਾਰਤ ਦਾ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੋਕਰੇਜ ਫਰਮ ਨੁਵਾਮਾ ਇੰਸਟੀਟਿਊਸ਼ਨਲ ਇਕਵਿਟੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਘਟਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਕੀਮਤ ਲਗਭਗ 1.6 ਟ੍ਰਿਲੀਅਨ ਡਾਲਰ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਸੀਮਤ ਹੈ, ਪਰ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਲਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਪਲਾਇਰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਭਾਰਤ ਲਈ ਵੱਡਾ ਮੌਕਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕੱਪੜਾ ਆਯਾਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਰਹਿ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਬਣੀ ਖਾਲੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਭਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤ, ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼, ਵੀਅਤਨਾਮ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਇੰਡੋਨੇਸ਼ੀਆ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਨੁਵਾਮਾ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਟੈਰਿਫ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਪਹੁੰਚ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਮਾਨ ਮੌਕੇ ਉਪਲਬਧ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਦਰਮਿਆਨ ਲਾਗੂ ਹੋਏ ਨਵੇਂ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ (FTA) ‘ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਵੀ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਯੂਰਪੀ ਕੱਪੜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 3 ਫੀਸਦੀ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਬੰਗਲਾਦੇਸ਼ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ 16 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਕੋਲ ਨਿਰਯਾਤ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਾਫ਼ੀ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਕੁਝ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਅਜੇ ਵੀ ਕਪਾਹ-ਅਧਾਰਿਤ ਉਤਪਾਦਨ ‘ਤੇ ਵੱਧ ਨਿਰਭਰ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ-ਨਿਰਮਿਤ ਫਾਈਬਰ (MMF) ਦੀ ਮੰਗ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਤਪਾਦਨ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸੁਧਾਰਨ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵੀ ਰਹੇਗੀ।
ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਸਮਝੌਤੇ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪ੍ਰਭਾਵੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
