ਯਰੂਸ਼ਲਮ, 28 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 (ਛਤਰਪਾਲ ਸਿੰਘ): ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਵੋਟ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ। ਕੇਂਦਰੀ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਤ 10 ਵਜੇ ਤੱਕ 77.7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਮਤਦਾਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੌਰਾਨ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦਰਜ 70.6 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟਿੰਗ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਹੈ। ਇਹ 1999 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਵੋਟਿੰਗ ਹੈ। ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਾਰੀ ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲਾਂ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਤਸਵੀਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਚੈਨਲ 11, 12 ਅਤੇ 13 ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਗੱਠਜੋੜ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ 61 ਸੀਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਦਿਖਾਈ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿਆਸੀ ਜੋੜ-ਤੋੜ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵਧ ਗਈ ਹੈ।
ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵਿਚਾਲੇ ਸਖ਼ਤ ਮੁਕਾਬਲਾ
ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ 50 ਤੋਂ 53 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 50 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਬਹੁਮਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣ ਕਾਰਨ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੀ ਲਿਕੁਡ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 24 ਤੋਂ 25 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਨਵੀਂ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇਕੱਲੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਗਾਦੀ ਆਇਜ਼ਨਕੋਟ ਦੀ ਯਾਸ਼ਾਰ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 21 ਤੋਂ 23 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਹਿਮ
ਐਗਜ਼ਿਟ ਪੋਲਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੁਆਇੰਟ ਲਿਸਟ ਅਤੇ ਰਾ’ਅਮ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ 17 ਤੋਂ 18 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਰਟੀਆਂ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਕਈ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਡੈਮੋਕ੍ਰੈਟਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਯਾਇਰ ਗੋਲਾਨ ਦਾ ਰੁਖ਼ ਵੱਖਰਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਓਫ਼ਰ ਵਿੰਟਰ ਦੀ ‘ਪੀਪਲ ਆਫ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲ’ ਅਤੇ ਯੋਆਜ਼ ਹੈਂਡਲ ਦੀ ‘ਦ ਰਿਜ਼ਰਵਿਸਟਸ-ਇਕਨਾਮਿਕ’ ਵਰਗੀਆਂ ਛੋਟੀਆਂ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਲਾਜ਼ਮੀ 3.25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਹੱਦ ਪਾਰ ਨਾ ਕਰ ਸਕਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਸਹੀ ਸਾਬਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਲਈ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨਾ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਦਿਨ ਭਰ ਵਧਦੀ ਰਹੀ ਵੋਟਿੰਗ
ਕੇਂਦਰੀ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਰਾਤ 8 ਵਜੇ ਤੱਕ ਮਤਦਾਨ 74.3 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਦਕਿ 2022 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 70.63 ਫ਼ੀਸਦੀ ਸੀ। ਸ਼ਾਮ 6 ਵਜੇ ਤੱਕ 66.7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟਿੰਗ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਪਿਛਲੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਇਸੇ ਸਮੇਂ ਦਰਜ 57.7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਨਾਲੋਂ ਨੌਂ ਫ਼ੀਸਦੀ ਅੰਕ ਵੱਧ ਸੀ। ਦੁਪਹਿਰ 12 ਵਜੇ ਤੱਕ ਮਤਦਾਨ 31.5 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ 4 ਵਜੇ ਤੱਕ 55.7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵੋਟਰਾਂ ਦੇ ਪੋਲਿੰਗ ਕੇਂਦਰਾਂ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਕਾਰਨ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੀਆਂ।
ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਅਤੇ ਆਇਜ਼ਨਕੋਟ ਨੇ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਕੀਤੀ ਅਪੀਲ
ਵੋਟਿੰਗ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਘੰਟਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਵੀਡੀਓ ਸੰਦੇਸ਼ ਜਾਰੀ ਕਰਕੇ ਲਿਕੁਡ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਦੀ ਵਧਦੀ ਵੋਟਿੰਗ ਨਾਲ ਖੱਬੇ ਪੱਖੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਨ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਪੈਦਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਗੁਆਂਢੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਸਤੇ ਕਿਹਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਵੋਟਰਾਂ ਨੂੰ ਛੋਟੀਆਂ ਜਾਂ ਵੱਖ ਹੋਈਆਂ ਸੱਜੇ ਪੱਖੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਬਜਾਏ ਲਿਕੁਡ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਅਤੇ ਯਾਸ਼ਾਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗਾਦੀ ਆਇਜ਼ਨਕੋਟ ਨੇ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੀ ਚੋਣ ਮੁਹਿੰਮ ’ਤੇ ‘ਚਾਲਾਂ, ਝੂਠ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣ-ਧਮਕਾਉਣ’ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਦਿੱਤੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਸਰਕਾਰ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੂੰ ਵੋਟਿੰਗ ਖ਼ਤਮ ਹੋਣ ਤੱਕ ਸਰਗਰਮ ਰਹਿਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਚੋਣ
ਇਹ ਚੋਣਾਂ 7 ਅਕਤੂਬਰ, 2023 ਨੂੰ ਹਮਾਸ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਹੋਏ ਹਮਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਆਮ ਚੋਣਾਂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ, ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਜਵਾਬਦੇਹੀ, ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਚੋਣੀ ਚਰਚਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਨੇਤਨਯਾਹੂ, ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਸੱਤਾ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਸਾਬਕਾ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫ਼ੌਜ ਮੁਖੀ ਗਾਦੀ ਆਇਜ਼ਨਕੋਟ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਸ਼ਾਰ ਪਾਰਟੀ ਵੱਲੋਂ ਸਖ਼ਤ ਚੁਣੌਤੀ ਮਿਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਾ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋਵੇਗੀ।
