ਹਰਿਆਣਾ, 17 ਜੂਨ (ਸੰਜੀਵ ਸ਼ਰਮਾ) : ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸੈਣੀ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਰੂਵੇਨ ਅਜ਼ਾਰ ਨੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 35ਵੇਂ ਭਾਰਤ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ (Indo-Israel Centre of Excellence) ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਕੀਤਾ।
‘ਐਕਸ’ (X) ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਸਥਿਤ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਦੂਤਾਵਾਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਭਾਰਤ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਭਾਈਵਾਲੀ ਲਗਾਤਾਰ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 35ਵੇਂ ਭਾਰਤ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸੈਂਟਰ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ, ਅਤੇ IIAP ਦੇ ਤਹਿਤ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ 6ਵੇਂ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਝੱਜਰ ਦੇ ਮੁਨੀਮਪੁਰ ਵਿਖੇ ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨਾਇਬ ਸੈਣੀ, ਰਾਜ ਦੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਮੰਤਰੀ ਸ਼ਿਆਮ ਸਿੰਘ ਰਾਣਾ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਰਾਜਦੂਤ ਰੂਵੇਨ ਅਜ਼ਾਰ ਦੁਆਰਾ 3,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨਾਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।”
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਰਮਿਆਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੀ-ਟੂ-ਜੀ (G2G – ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਸਰਕਾਰ) ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਰਣਨੀਤਕ ਸਹਿਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸਹਿਮਤੀ ਪੱਤਰ (MOU) ਦੇ ਅਧਾਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ (IIAP) ਵਜੋਂ ਵਿਕਸਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਫਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣਾ, ਉਤਪਾਦਕਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। IIAP ਨੂੰ ਸੈਂਟਰਜ਼ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ (CoE) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਰਾਹੀਂ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨੀ ਫਾਰਮਾਂ (demonstration farms) ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਖੇਤੀ-ਤਕਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਭਾਰਤੀ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਵਿਭਾਗ ਮੁੱਖ ਫਸਲਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਕੇ ਇਸ ਭਾਈਵਾਲੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰ, ਮਾਸ਼ਵ (MASHAV) – CoE ਦੇ ਮਿਆਰਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
MIDH (ਬਾਗਬਾਨੀ ਦੇ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਵਿਕਾਸ ਲਈ ਮਿਸ਼ਨ) ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰਤ, ਬਜਟ ਅਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਸਟਾਫ, ਜ਼ਮੀਨ, ਬਜਟ ਅਲਾਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ CoE ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮਾਸ਼ਵ (MASHAV – ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਕੋਆਪ੍ਰੇਸ਼ਨ ਲਈ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਏਜੰਸੀ) – ਰਣਨੀਤਕ ਅਤੇ ਵਿਵਹਾਰਕ ਪਹਿਲੂਆਂ ਤੋਂ IIAP ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੇ ਪੜਾਅ ਦੌਰਾਨ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਲੀਡਰਸ਼ਿਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਗਿਆਨ ਤੇ ਖੇਤੀ-ਤਕਨੀਕ (Agro-Technology) ਨੂੰ ਤਬਦੀਲ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਦੂਤਾਵਾਸ – ਮਾਸ਼ਵ (MASHAV) ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ-ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਸੈਂਟਰਜ਼ ਆਫ਼ ਐਕਸੀਲੈਂਸ (CoE) ਸਥਾਨਕ ਸਥਿਤੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਖੇਤੀ-ਤਕਨੀਕ ਦੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਤਬਾਦਲੇ ਲਈ ਉੱਨਤ/ਸੰਘਣੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਫਾਰਮ ਹਨ। CoE ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਚੋਣਵੀਆਂ ਮੁੱਖ ਫਸਲਾਂ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਕੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਹੈ। ਹਰੇਕ CoE ਵਿੱਚ ਨਰਸਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਦੀਆਂ ਸਰਵੋਤਮ ਅਭਿਆਸ ਤਕਨੀਕਾਂ, ਸਿੰਚਾਈ ਅਤੇ ਫਰਟੀਗੇਸ਼ਨ (ਸਿੰਚਾਈ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਖਾਦ ਦੇਣਾ) ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।
