ਮੁੰਬਈ:21 ਮਈ (ਛਤਰਪਾਲ ਸਿੰਘ): ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਕੁਝ ਨਾ ਕੁਝ ਅਨੋਖਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਡਿਜੀਟਲ ਟ੍ਰੈਂਡ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ-ਵੱਡੀਆਂ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਨੀਂ ਦਿਨੀਂ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ (Instagram) ਅਤੇ ਐਕਸ (X) ‘ਤੇ ‘ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ’ (Cockroach Janata Party) ਦਾ ਨਾਂ ਛਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਵੀਰਵਾਰ ਰਾਤ 9 ਵਜੇ ਤੱਕ ਇਸ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 1.1 ਕਰੋੜ (11 ਮਿਲੀਅਨ) ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਈ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਐਕਸ (ਟਵਿੱਟਰ) ‘ਤੇ 1 ਲੱਖ 60 ਹਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਇਸ ਡਿਜੀਟਲ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਲੋਕਪ੍ਰਿਯਤਾ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਇਸ ਗੱਲ ਤੋਂ ਲਗਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ (BJP – 87 ਲੱਖ ਫਾਲੋਅਰਜ਼) ਨੂੰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਂਗਰਸ (1.33 ਕਰੋੜ) ਦੇ ਬੇਹੱਦ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਮਹਿਜ਼ ਇੱਕ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਇਸ ਦੇ 40 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਾਲੋਅਰਜ਼ ਵਧੇ ਹਨ।
ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ‘ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ’ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ?
ਦਰਅਸਲ, ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੁੱਖ ਜੱਜ ਸੂਰੀਆ ਕਾਂਤ ਦੇ ਇੱਕ ਵਾਇਰਲ ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ‘ਕਾਕਰੋਚ’ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ। ਇਸੇ ਬਿਆਨ ‘ਤੇ ਵਿਅੰਗ (Satire) ਕਰਦਿਆਂ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਅਭਿਜੀਤ ਦੀਪਕੇ ਨਾਂ ਦੇ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ 16 ਮਈ ਨੂੰ ਇਸ ਮਜ਼ਾਕੀਆ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ‘ਜੈੱਨ ਜੀ’ (Gen Z – ਅੱਜ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਟ੍ਰੈਂਡ ਬਣ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਮੀਮਜ਼ ਅਤੇ ਰੀਲਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਦੱਸ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ “ਆਲਸੀ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼” ਹੈ।
ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮਜ਼ੇਦਾਰ ਅਤੇ ਤਿੱਖਾ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ (ਚੋਣ ਮਨੋਰਥ ਪੱਤਰ)
ਕਾਕਰੋਚ ਜਨਤਾ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਖ਼ੁਦ ਨੂੰ ਸੈਕੁਲਰ, ਸੋਸ਼ਲਿਸਟ, ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਿਕ ਅਤੇ ‘ਲੇਜ਼ੀ’ (ਆਲਸੀ) ਐਲਾਨਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਮੈਨੀਫੈਸਟੋ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਇਰਲ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਮੁੱਖ ਵਾਅਦੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ:
-
ਜੱਜਾਂ ‘ਤੇ ਨਕੇਲ: ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ (Retirement) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੀਫ਼ ਜਸਟਿਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਸਭਾ ਦੀ ਸੀਟ ਨਾ ਦੇਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ।
-
ਨੇਤਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਬੈਨ: ਪਾਰਟੀ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ (ਦਲਬਦਲੂ) ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੇ 20 ਸਾਲ ਤੱਕ ਚੋਣ ਲੜਨ ‘ਤੇ ਰੋਕ।
-
ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਹੱਕ: ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਲਈ 50 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਾਖਵਾਂਕਰਨ।
-
ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਕਾਰਵਾਈ: ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਨਾਗਰਿਕ ਦੀ ਜਾਇਜ਼ ਵੋਟ ਲਿਸਟ ਵਿੱਚੋਂ ਡਿਲੀਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੁੱਖ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਨੂੰ UAPA ਤਹਿਤ ਗ੍ਰਿਫ਼ਤਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਵੋਟ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖੋਹਣਾ ਅੱਤਵਾਦ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
-
ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ: ਅੰਬਾਨੀ ਅਤੇ ਅਡਾਨੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੀਡੀਆ ਅਦਾਰਿਆਂ ਦੇ ਲਾਇੰਸੈਂਸ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਤਾਂ ਜੋ ਆਜ਼ਾਦ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਜਗ੍ਹਾ ਮਿਲੇ ਅਤੇ ‘ਗੋਦੀ ਮੀਡੀਆ’ ਦੇ ਐਂਕਰਾਂ ਦੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਵਾਉਣਾ।
ਕੌਣ ਹਨ ਇਸ ਦੇ ਸੰਸਥਾਪਕ ਅਭਿਜੀਤ ਦੀਪਕੇ?
ਇਸ ਵਾਇਰਲ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਛਤਰਪਤੀ ਸੰਭਾਜੀਨਗਰ ਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਭਿਜੀਤ ਦੀਪਕੇ ਦਾ ਦਿਮਾਗ ਹੈ। ਉਹ ਕੋਈ ਆਮ ਨੌਜਵਾਨ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਪੋਲੀਟੀਕਲ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਸਟ੍ਰੈਟੇਜਿਸਟ (Political Communications Strategist) ਹਨ:
-
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁਣੇ ਤੋਂ ਪੱਤਰਕਾਰੀ (Journalism) ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਹੈ।
-
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਬੋਸਟਨ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਤੋਂ ਪਬਲਿਕ ਰਿਲੇਸ਼ਨਜ਼ (PR) ਵਿੱਚ ਮਾਸਟਰ ਆਫ਼ ਸਾਇੰਸ (MS) ਦੀ ਡਿਗਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
-
ਉਹ ਸਾਲ 2020 ਤੋਂ 2022 ਦਰਮਿਆਨ ‘ਆਮ ਆਦਮੀ ਪਾਰਟੀ’ (AAP) ਦੀ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਟੀਮ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਐਡਵਾਇਜ਼ਰ ਵੀ ਰਹਿ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਮੈਂਬਰਸ਼ਿਪ ਲਈ 4 ਅਨੋਖੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ: ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਇਸ ਪਾਰਟੀ ਦਾ ਮੈਂਬਰ ਬਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲ ਇਹ 4 ਯੋਗਤਾਵਾਂ ਹੋਣੀਆਂ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ:
ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ
ਆਲਸੀ ਹੋਣਾ
ਆਨਲਾਈਨ ਰਹਿਣ ਦੀ ਲਤ (Internet Addiction)
ਪ੍ਰੋਫੈਸ਼ਨਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਭੜਾਸ ਕੱਢਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ
ਭਾਰਤੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸੇ ਵਿਅੰਗਆਤਮਕ ਪਾਰਟੀ (Satirical Party) ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇੰਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਮਰਥਨ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਕਿ ਸਿਆਸੀ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
