ਪਟਿਆਲਾ, 11 ਮਈ 2026 (ਬਲਜੀਤ ਸਰਨਾ): ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਵਧ ਰਹੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ‘ਲੂ’ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਪਟਿਆਲਾ ਦੇ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਫੋਰ ਕਲਾਈਮੇਟ ਚੇਂਜ ਐਂਡ ਹਿਊਮਨ ਹੈਲਥ ਵੱਲੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ (ਗਾਈਡਲਾਈਨ) ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਿਲ੍ਹਾ ਨੋਡਲ ਅਫ਼ਸਰ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਗਰਮੀ ਕਾਰਨ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੀਟ ਸਟ੍ਰੋਕ (ਲੂ ਲੱਗਣਾ) ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਤੁਰੰਤ ਮੁਢਲੀ ਸਹਾਇਤਾ ਜੀਵਨ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਈ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਹੀਟ ਸਟ੍ਰੋਕ ਦੇ ਮੁੱਖ ਚਿੰਨ੍ਹ:
ਵਿਭਾਗ ਅਨੁਸਾਰ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਲੱਛਣ ਦਿਖਣ ਤਾਂ ਸੁਚੇਤ ਹੋ ਜਾਵੋ:
-
ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਜਾਂ ਉਲਝਣ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ।
-
40 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਜ਼ ਬੁਖਾਰ।
-
ਚਮੜੀ ਦਾ ਗਰਮ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ਕ ਹੋਣਾ।
-
ਨਬਜ਼ ਦਾ ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣਾ।
-
ਸਿਰ ਦਰਦ, ਚੱਕਰ ਆਉਣਾ ਜਾਂ ਜੀਅ ਕੱਚਾ ਹੋਣਾ।
ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ (ਤੁਰੰਤ ਕਾਰਵਾਈ):
-
ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਕਾਲ: ਤੁਰੰਤ 108 ਨੰਬਰ ‘ਤੇ ਐਂਬੂਲੈਂਸ ਲਈ ਕਾਲ ਕਰੋ।
-
ਛਾਂਦਾਰ ਥਾਂ: ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਠੰਢੀ ਜਾਂ ਹਵਾਦਾਰ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਲੈ ਜਾਓ।
-
ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਠੰਢਾ ਕਰੋ: ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਵਾਧੂ ਕੱਪੜੇ ਉਤਾਰ ਦਿਓ, ਸਰੀਰ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਛਿੜਕਾਅ ਕਰੋ ਜਾਂ ਗਿੱਲੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਢੱਕ ਕੇ ਪੱਖਾ ਝੱਲੋ।
-
ਰਿਕਵਰੀ ਪੁਜੀਸ਼ਨ: ਸਾਹ ਦੀ ਨਾਲੀ ਖੁੱਲ੍ਹੀ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਪਾਸੇ ਦੇ ਭਾਰ ਲਿਟਾਓ ਅਤੇ ਠੋਡੀ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਰੱਖੋ।
-
ਨਿਗਰਾਨੀ: ਸਾਹ ਅਤੇ ਨਬਜ਼ ਦੀ ਲਗਾਤਾਰ ਜਾਂਚ ਕਰਦੇ ਰਹੋ।
ਕੀ ਨਾ ਕਰੋ (ਸਾਵਧਾਨੀਆਂ):
-
ਬੇਹੋਸ਼ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਕੁਝ ਨਾ ਪਿਲਾਓ: ਬੇਹੋਸ਼ੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੀ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨੂੰ ਦੇਣ ਨਾਲ ਦਮ ਘੁੱਟਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
-
ਦਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਬਚੋ: ਮਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਖੁਦ ਪੈਰਾਸੀਟਾਮੋਲ ਜਾਂ ਐਸਪਰੀਨ ਵਰਗੀ ਕੋਈ ਵੀ ਦਵਾਈ ਨਾ ਦਿਓ।
-
ਇਕੱਲਾ ਨਾ ਛੱਡੋ: ਮਦਦ ਮਿਲਣ ਤੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹੋ।
-
ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ: ਮਦਦ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਤੁਰੰਤ ਸਰੀਰ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
ਸਿਹਤ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼: > “ਪਹਿਲਾਂ ਠੰਢਾ ਕਰੋ, ਜਲਦੀ 108 ਕਾਲ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਜਾਨ ਬਚਾਓ।” ਜਾਰੀ ਕਰਤਾ: ਜਿਲ੍ਹਾ ਨੋਡਲ ਅਫ਼ਸਰ,
ਨੈਸ਼ਨਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਫੋਰ ਕਲਾਈਮੇਟ ਚੇਂਜ ਐਂਡ ਹਿਊਮਨ ਹੈਲਥ, ਪਟਿਆਲਾ।
