ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਤੇਹਰਾਨ: ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਗੰਭੀਰ ਮੋੜ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਭੰਡਾਰਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਮਲਾਵਰ ਰੁਖ਼ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਦਿਆਂ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।
ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਨ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਬਿਆਨ
ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਏਅਰ ਫੋਰਸ ਵਨ ‘ਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕਿਹਾ:
“ਅਮਰੀਕਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਕੋਲੋਂ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਹਟੇਗਾ। ਸਾਡਾ ਮਕਸਦ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ—ਇਰਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰੱਖਣਾ।”
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਅਲਟੀਮੇਟਮ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਸਾਰਥਕ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਮੌਜੂਦਾ ਜੰਗਬੰਦੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਅੱਗੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਬੰਬਾਰੀ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਅਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ
ਇਹ ਬਿਆਨ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਕਿ ਕੂਟਨੀਤਕ ਰਸਤੇ ਕੋਈ ਹੱਲ ਕੱਢਣਗੇ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਅਸਿੱਧੀ ਗੱਲਬਾਤ ਵੀ ਬੇਸਿੱਟਾ ਰਹੀ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਦੂਰੀਆਂ ਹੋਰ ਵਧ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਇਰਾਨ ਦਾ ਜਵਾਬੀ ਹਮਲਾ: ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਖ਼ਤਰਾ
ਅਮਰੀਕੀ ਧਮਕੀਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਇਰਾਨ ਨੇ ਵੀ ਤਿੱਖੀ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਰਾਨੀ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਘੇਰ ਗਾਲਿਬਾਫ ਨੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਰਾਹੀਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ:
-
ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਨਾਕਾਬੰਦੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖੀ, ਤਾਂ ਇਰਾਨ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਦੇ ਅਹਿਮ ਰਸਤੇ ‘ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ’ (Strait of Hormuz) ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
-
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਲਈ ਇਰਾਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ: ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ
| ਮੁੱਦਾ | ਵੇਰਵਾ |
| ਟਰੰਪ ਦਾ ਅਲਟੀਮੇਟਮ | ਬੁੱਧਵਾਰ ਤੱਕ ਵੱਡੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਮੰਗ |
| ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈ | ਸਮਝੌਤਾ ਨਾ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਬੰਬਾਰੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ |
| ਇਰਾਨ ਦੀ ਜਵਾਬੀ ਕਾਰਵਾਈ | ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦੀ ਧਮਕੀ |
| ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਸਟੇਟਸ | ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਅਸਫਲ ਰਹੀ |
ਸਿੱਟਾ: ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਹੁਣ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ‘ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਰਸਤਾ ਨਾ ਨਿਕਲਿਆ, ਤਾਂ ਖਾੜੀ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਜੰਗੀ ਮੈਦਾਨ ਤਿਆਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ।
