ਕੈਂਸਰ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਮੁਫ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ – ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ
ਪੰਜਾਬ: (ਸ਼ਹੀਦ—ਏ—ਆਜ਼ਮ ਬਿਓਰੋ): ਪੰਜਾਬ ਨੇ ਕੈਂਸਰ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਏ.ਆਈ-ਅਧਾਰਤ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਮੰਤਰੀ ਡਾ. ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਅੱਠ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪੋਰਟੇਬਲ, ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ-ਮੁਕਤ, ਅਤੇ ਏ.ਆਈ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਉਪਕਰਣ ਤਾਇਨਾਤ ਕਰੇਗੀ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਲਈ ਥਰਮਲ ਇਮੇਜਿੰਗ, ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਲਈ ਸਮਾਰਟ ਸਕੋਪ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਆਟੋ-ਰਿਫ੍ਰੈਕਟੋਮੀਟਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਹ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, 2024 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 42,288 ਨਵੇਂ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਕੇਸ ਆਏ ਹਨ , ਜੋ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਾਲੋਂ 7% ਵੱਧ ਹੈ। ਛਾਤੀ ਅਤੇ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵਿੱਚ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ।
ਏ.ਆਈ-ਅਧਾਰਤ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਫਾਇਤੀ ਅਤੇ ਪੋਰਟੇਬਲ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 600 ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਅਤੇ 300 ਕੈਂਸਰ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਉਦੇਸ਼ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਸਿਹਤ ਕਾਰਡ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਲਾਗਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਰਿਪੋਰਟਾਂ 24 ਘੰਟਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਉਪਲਬਧ ਹੋਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੇਡੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਲਿਆਂਦਾ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਪਕਰਣ ਸੰਪਰਕ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ। ਏ.ਆਈ ਟੂਲ ਘੱਟ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਟਾਫ਼ ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਲਦੀ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਨਾਲ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਰ ਘਟਦੀ ਹੈ।
ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਦੀ ਘਾਟ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਡਰ ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਘੱਟ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸਟਾਫ਼ ਲਈ ਵੀ ਸਕ੍ਰੀਨਿੰਗ ਨੂੰ ਆਸਾਨ ਬਣਾ ਦੇਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੇਂਡੂ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਬਣ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਛਾਤੀ ਦੇ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ ਪੰਜ ਥਰਮੋਲਾਈਟਿਕਸ ਡਿਵਾਈਸ ਅਤੇ ਸਰਵਾਈਕਲ ਕੈਂਸਰ ਦੀ ਜਾਂਚ ਲਈ 10 ਸਮਾਰਟ ਸਕੋਪ ਡਿਵਾਈਸ ਹਨ ।
ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਡਿਵਾਇਸ ਪੰਜ ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ, ਬਠਿੰਡਾ, ਲੁਧਿਆਣਾ, ਪਟਿਆਲਾ ਅਤੇ ਸੰਗਰੂਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣਾ ਅਤੇ ਇਲਾਜ ਦੀ ਲਾਗਤ ਘਟਾਉਣਾ ਹੈ।
