ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਡੀ.ਸੀ., 16 ਸਤੰਬਰ, 2026 (ਚੌਧਰੀ ਪ੍ਰਭਜੀਤ ਸਿੰਘ):ਈਰਾਨਨਾਲ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦਾ ਖਰਚਾ 1 ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ ਲਗਭਗ38 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਗੈਰ–ਦਲਾਤਮਕ ਏਜੰਸੀCongressional Budget Office (CBO)ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਨਵੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਲੜਾਈ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਜੁਲਾਈ ਵਰਗੇ ਪੱਧਰ ਤੱਕ ਵਧਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਗਭਗ3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਹੋਰ ਖਰਚ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। CBO ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਿਪੋਰਟ“Estimating the Cost of Combat Operations Against Iran”ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਿੱਧੇ ਸੈਨਿਕ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ–ਨਾਲ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਪੈਦਾ ਹੋ ਰਹੇ ਵਿਆਪਕ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਬਜਟਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, 38 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਗਏ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਨੁਕਸਾਨੇ ਗਏ ਸਾਜ਼ੋ–ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਮੁੜ ਤਿਆਰ ਜਾਂ ਬਦਲਣ ਦਾ ਖਰਚਾ, ਹਵਾਈ ਉਡਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ, ਹੋਰ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਅਤੇ ਵਧੇ ਹੋਏ ਈਂਧਨ ਖਰਚੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਜੰਗ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਬਦਲੇਗਾ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਖਰਚਾ
CBO ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੰਘਰਸ਼ ਦਾ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਤੀਬਰ ਪੜਾਅ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ, ਜਦਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘੱਟ ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਲੀਆਂ ਫੌਜੀ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਜਾਰੀ ਰਹੀਆਂ। ਜੇ ਹਿੰਸਾ ਮਈ ਅਤੇ ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਸੀਮਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸੰਘਰਸ਼ ’ਤੇ ਲਗਭਗ 2 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਖਰਚ ਹੋਣ ਦਾ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਹੈ। ਜੇ ਜੁਲਾਈ ਵਰਗੀ ਤੀਬਰਤਾ ਵਾਪਸ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਖਰਚਾ ਵੱਧ ਕੇ ਲਗਭਗ 3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਪ੍ਰਤੀ ਮਹੀਨਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। CBO ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਣਾਅ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹੀਨਾਵਾਰ ਖਰਚ ਹੋਰ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
CBO ਨੇ ਅੰਦਾਜ਼ਿਆਂ ਬਾਰੇ ਜਤਾਈ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ
CBO ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਅੰਕੜੇ ਸਰਕਾਰੀ ਡਾਟਾਬੇਸਾਂ ਅਤੇ ਜਨਤਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਏਜੰਸੀ ਮੁਤਾਬਕ ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਮੰਗੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ CBO ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਾਜ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਅਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਜੂਨ ਵਿੱਚ 87.6 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਦੀ ਵਾਧੂ ਫੰਡਿੰਗ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 67.1 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਰੱਖਿਆ ਵਿਭਾਗ ਲਈ ਸਨ। CBO ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਮੰਗ ਵਿੱਚੋਂ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜੁੜੀ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਰਕਮ 42.3 ਅਰਬ ਡਾਲਰ ਸੀ।
ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ’ਤੇ ਵੀ ਪਿਆ ਅਸਰ
CBO ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਸਿੱਧੇ ਫੌਜੀ ਖਰਚੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਝੱਲਣੇ ਪੈ ਰਹੇ, ਸਗੋਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਵਰਤੋਂ ਵੀ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੌਕਾ–ਲਾਗਤ ਬਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਅਮਰੀਕਾ ਕੋਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰਾਂ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਘੱਟ ਰਹਿਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮਹਿੰਗਾਈ ’ਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵ
CBO ਨੇ ਸੰਘਰਸ਼ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵੱਲ ਵੀ ਧਿਆਨ ਦਿਵਾਇਆ ਹੈ। ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂਮੱਧ ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਨਾਲ–ਨਾਲ ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਜੈੱਟ ਫਿਊਲ ਵਰਗੇ ਰਿਫਾਈਨਡ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। CBO ਨੇ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਹੈ ਕਿ 2027 ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਤਿਮਾਹੀ ਵਿੱਚ Personal Consumption Expenditures (PCE) ਕੀਮਤ ਸੂਚਕ ਦੀ ਮਹਿੰਗਾਈ ਇਸ ਦੀ ਫਰਵਰੀ 2026 ਦੀ ਭਵਿੱਖਬਾਣੀ ਨਾਲੋਂ 0.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅੰਕ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਵਧੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੇਜ਼ਰੀ ਦੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਦਬਾਅ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। CBO ਨੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੰਘਰਸ਼ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵੱਖ–ਵੱਖ ਖਰਚਿਆਂ ਦੇ ਅੰਦਾਜ਼ੇ ਵੱਖਰੇ ਡਾਟਾ, ਤਰੀਕਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜੋੜ ਕੇ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਕੱਢਣਾ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।
