ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਪੂਰਾ ਖਰਚਾ, ਰੂਸ ਦੇ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਵੇਗੀ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਹਵਾਈ ਸੁਰੱਖਿਆ
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ, 31 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 (ਛਤਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ) : ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿਚਾਲੇ ਜਾਰੀ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ 500 ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਪੈਟ੍ਰਿਯਟ PAC-3 MSE ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਵੇਚਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਸੌਦੇ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਕੀਮਤ 2.1 ਅਰਬ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਵਿਕਰੀ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਸੌਦੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਧੁਨਿਕ ਹਵਾਈ ਖਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਹੈ।
ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਚੁੱਕਣਗੇ ਖਰਚਾ
ਇਸ ਸੌਦੇ ਦੀ ਖਾਸ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਕੋਈ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਕੈਨੇਡਾ, ਜਰਮਨੀ ਅਤੇ ਨਾਰਵੇ ਸਮੇਤ ਯੂਰਪੀ ਭਾਈਵਾਲ ਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ JUMPSTART ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੀ ਕਰਜ਼ਾ ਸਹੂਲਤ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਖਰੀਦ ਲਈ ਫੰਡ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਉਣਗੇ। ਇਸ ਸੌਦੇ ਤਹਿਤ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਵਾਧੂ ਸਪੇਅਰ ਪਾਰਟਸ, ਲੌਜਿਸਟਿਕ ਸਹਾਇਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਰ ਤਕਨੀਕੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਅਮਰੀਕੀ ਰੱਖਿਆ ਕੰਪਨੀ ਲਾਕਹੀਡ ਮਾਰਟਿਨ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੌਦੇ ਦੀ ਮੁੱਖ ਠੇਕੇਦਾਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਜੇ ਤੱਕ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਕਦੋਂ ਸੌਂਪੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਕੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਯੂਕਰੇਨ ਕੋਲ ਪੈਟ੍ਰਿਯਟ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਕਮੀ
ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵੋਲੋਦੀਮੀਰ ਜ਼ੇਲੇਂਸਕੀ ਲਗਾਤਾਰ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਲਈ ਹੋਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਪੈਟ੍ਰਿਯਟ ਅਤੇ NASAMS ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਾਸਤੇ ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੀ ਉਡੀਕ ਸੀ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਯੂਕਰੇਨ ਦਾ ਪੈਟ੍ਰਿਯਟ ਇੰਟਰਸੈਪਟਰ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦਾ ਮੌਜੂਦਾ ਭੰਡਾਰ ਇਸ ਮਹੀਨੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ। ਜ਼ੇਲੇਂਸਕੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ ਕਿ ਇਸ ਸਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਔਸਤਨ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਸਿਰਫ਼ 12 ਪੈਟ੍ਰਿਯਟ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਮਿਲੀਆਂ, ਜਦਕਿ ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਦਾਗੀਆਂ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਲਗਭਗ 150 ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਜਾਰੀ ਵੀਡੀਓ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰੂਸ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਯੂਕਰੇਨ ‘ਤੇ 17 ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹਮਲਿਆਂ ਕਾਰਨ ਕੇਂਦਰੀ ਯੂਕਰੇਨ ਦੇ ਤੇਲ ਸੋਧਕ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਵੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਵੱਲੋਂ 90 ਅਰਬ ਯੂਰੋ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ
ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਨੇ ਵੀ ਵੱਡੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ ਦੀ ਯੂਕਰੇਨ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਜ਼ਾ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ 2026 ਅਤੇ 2027 ਦੌਰਾਨ 90 ਅਰਬ ਯੂਰੋ ਤੱਕ ਦੀ ਮਦਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ 60 ਅਰਬ ਯੂਰੋ ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਲਈ ਰੱਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਯੂਰਪੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਨੂੰ ਇਸ ਕਰਜ਼ਾ ਸਹੂਲਤ ਰਾਹੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ ਪੈਟ੍ਰਿਯਟ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਖਰੀਦਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਵੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਵਿਚਾਰ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿਭਾਗ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਲਾਕਹੀਡ ਮਾਰਟਿਨ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿਚਾਲੇ ਅਜੇ ਕੋਈ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ 500 ਪੈਟ੍ਰਿਯਟ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਿਤ ਵਿਕਰੀ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਹਵਾਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਰੂਸੀ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧੇਗੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਅਜੇ ਤੈਅ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ।
