ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 3 ਜੁਲਾਈ (ਜਗਦੇਵ ਰੰਚਨਾ): ਕੇਂਦਰੀ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਨੇ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ (Crude Oil) ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਮੌਜੂਦਾ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਸਾਫ਼ ਕੀਤਾ ਕਿ ਹੁਣੇ ਤੋਂ ਹੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਇੱਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪੁਰੀ ਨੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ (OMCs) ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਅਹਿਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲੋਬਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਖ਼ੁਦ ਵੱਡੇ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲੇ ਸਨ।
“ਤੇਲ ਮਾਰਕੀਟਿੰਗ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਪੈਟਰੋਲ, ਡੀਜ਼ਲ ਅਤੇ ਐਲਪੀਜੀ (LPG) ਨੂੰ ਲਾਗਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਵੇਚ ਕੇ 74,781 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਅੰਡਰ-ਰਿਕਵਰੀ ਝੱਲੀ ਸੀ। 74,781 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ। ਇਸ ਲਈ ਅਸਲ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਅੰਡਰ-ਰਿਕਵਰੀ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹਨ,” ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹਾਲੀਆ ਨਰਮੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਪੁਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜੇਕਰ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਗਲੇ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੱਧਰਾਂ ‘ਤੇ ਬਣੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਇੱਕ ਜਾਇਜ਼ ਸਵਾਲ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਹਰ ਕੋਈ ਪੁੱਛੇਗਾ। ਪਰ ਉਦੋਂ ਸਥਿਤੀ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਅੰਦਾਜ਼ਾ ਲਗਾਉਣਾ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਹੈ।”
ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਤੰਤਰ (Pricing Mechanisms) ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸਵੱਛ ਊਰਜਾ (Clean Energy) ਮੁਹਿੰਮ ਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਬਚਾਅ ਕੀਤਾ ਅਤੇ E20 (20 ਫੀਸਦੀ ਈਥਾਨੌਲ-ਬਲੈਂਡਡ) ਪੈਟਰੋਲ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਫੈਲਾਈਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਖਾਰਜ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ “ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਲਪਨਿਕ ਅਫਵਾਹਾਂ” ਫੈਲਾਉਣ ‘ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤੀ, “ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਦੀ ਬਿਹਤਰ ਸਮਝ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।”
E20 ਪੈਟਰੋਲ ਕਾਰਨ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਈਲੇਜ (ਤੇਲ ਦੀ ਖਪਤ) ਬਾਰੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਦੇ ਖ਼ਦਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਿਆਂ ਪੁਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਦੇ ਫਾਇਦਿਆਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਬਹੁਤ ਮਾਮੂਲੀ ਹਨ।
“ਮਾਈਲੇਜ, ਹਾਂ, ਇਹ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਈਲੇਜ ਕਈ ਹੋਰ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਰਕੇ ਵੀ ਘਟ ਸਕਦੀ ਹੈ,” ਪੁਰੀ ਨੇ ਮੰਨਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਹੁਣ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਬਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦੇ ਹੋ—ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰੇਸਿੰਗ ਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਤਾਂ ਗੱਡੀ ਦੀ ਪਿਕਅੱਪ (Acceleration) ਵਧਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇੰਜਣ ਦੀ ਨਾਕਿੰਗ (ਖੜਕਾ) ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।”
ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਨਵੇਂ ਬਾਲਣ (ਫਿਊਲ ਮਿਕਸ) ‘ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨ ਬੀਮੇ (Vehicle Insurance) ਬਾਰੇ ਫੈਲੀਆਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰਦਿਆਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ, “ਬੀਮਾ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟੀਕਰਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ।”
ਜਨਤਾ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਗਲਤ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਪੁਰੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਬਦਲਵੇਂ ਊਰਜਾ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਸਫ਼ਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ 15 ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ (Dossier) ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਵਾਹਨ ਮਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨੇ ਸੋਸਾਇਟੀ ਆਫ ਇੰਡੀਅਨ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਮੈਨੂਫੈਕਚਰਰਜ਼ (SIAM) ਅਤੇ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਰਿਸਰਚ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਆਫ ਇੰਡੀਆ (ARAI) ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਅਪਣਾਇਆ ਹੈ।
“ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸੇਦਾਰਾਂ… SIAM… ARAਇ (ARAI) ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹਾਂ,” ਪੁਰੀ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਗੱਲ ਖ਼ਤਮ ਕੀਤੀ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਈਥਾਨੌਲ ਦੀ ਮਿਸ਼ਰਣ ਸੀਮਾ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਵਿਗਿਆਨਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਦੇ ਤਹਿਤ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ: “ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ 20 ਤੋਂ 25 ‘ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਟੈਸਟ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।”
