ਸੈਨ ਫ੍ਰਾਂਸਿਸਕੋ, 24 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 (ਹਰਸ਼ਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ) : ਚਾਲੂ ਹਫ਼ਤੇ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਭਾਸ਼ਾ PHP ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੰਭੀਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਾਮੀਆਂ (Security Flaws) ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਹੈਕਰਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਹੜਕੰਪ ਮਚ ਗਿਆ। ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ ਤਿੰਨ ਦਹਾਕੇ ਪੁਰਾਣੀ ਇਹ ਓਪਨ-ਸੋਰਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਿੰਗ ਲੈਂਗੂਏਜ (Open-Source Programming Language) ਅੱਜ ਵੀ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਲਈ ਕਿੰਨੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗਲੋਬਲ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 70 ਫੀਸਦੀ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣੀ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਗੈਰ-ਲਾਭਕਾਰੀ ‘PHP ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ’ (PHP Foundation) ਬਹੁੱਤ ਹੀ ਸੀਮਤ ਬਜਟ ਅਤੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
ਸਿਰਫ਼ 1 ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਕਰਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਅੰਸ਼ਕ ਠੇਕੇਦਾਰ
PHP ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੀ ਕਾਰਜਕਾਰੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ (Executive Director) ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਬੈਰੋਨ (Elizabeth Barron) ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਖੁਲਾਸਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸੰਸਥਾ ਕੋਲ ਵਿੱਤੀ ਸਰੋਤਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਘਾਟ ਹੈ:
ਸਟਾਫ਼ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 1 ਫੁੱਲ-ਟਾਈਮ ਕਰਮਚਾਰੀ (ਖੁਦ ਐਲਿਜ਼ਾਬੈਥ ਬੈਰੋਨ) ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ 14 ਹੋਰ ਸਟਾਫ਼ ਮੈਂਬਰ ਹਨ, ਜੋ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪਾਰਟ-ਟਾਈਮ ਕੰਟਰੈਕਟਰ ਵਜੋਂ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ: ਸੰਸਥਾ ਦੇ ਬੋਰਡ ਆਫ਼ ਡਾਇਰੈਕਟਰਜ਼ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵੇਤਨ ਦੇ ਵਲੰਟੀਅਰ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਫੰਡਿੰਗ ਦੇ ਸਰੋਤ: ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਬਜਟ ਸਿਰਫ਼ ਦਾਨ (Donations) ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ (Grants) ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।
ਵੱਡੀਆਂ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਸੀਮਤ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, PHP ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ:
ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੈਚ (Security Patches): ਬੁਧਵਾਰ ਨੂੰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਖਾਮੀਆਂ ਦੇ ਹੱਲ (Fixes) ਲਈ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨ ਨੇ OpenAI, Wiz ਅਤੇ Calif ਵਰਗੀਆਂ ਨਾਮਵਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਕੋਆਰਡੀਨੇਟ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪੈਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ।
ਵੈੱਬ ਦੀ ਨਿਰਭਰਤਾ: ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ Content Management Systems (ਜਿਵੇਂ ਕਿ WordPress) PHP ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਸ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਖਾਮੀ ਵੀ ਕਰੋੜਾਂ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਨੂੰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਾਈਬਰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੀ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸੰਸਥਾ ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਮਦਦ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ/ਕੋਰਪੋਰੇਟ ਸਹਾਇਤਾ ਵਧਾਉਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਹਮਲਿਆਂ ਤੋਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
