ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ, 25 ਸਤੰਬਰ, 2026 (ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਬਿਊਰੋ) : ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ, ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਦੇ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਪੰਕਜ ਸੇਤੀਆ ਨੇ ਮਖੂ ਵਿਖੇ ਮਖੂ ਐਗਰੋ ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਦੌਰਾ ਕਰਕੇ ਫਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਦੇ ਸਬਜ਼ੀ-ਮਸਾਲਾ ਕਲੱਸਟਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਚਾਰ ਨਾਬਾਰਡ ਸਹਾਇਤ ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕੀਤੀ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਮਖੂ, ਜ਼ੀਰਾ, ਮਮਦੋਟ ਅਤੇ ਛਾਂਗਾ ਰਾਏ ਦੀਆਂ ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦੇ, ਬੈਂਕ ਅਧਿਕਾਰੀ ਅਤੇ ਨਾਬਾਰਡ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਏ। ਚਾਰਾਂ ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨਾਲ 2,300 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਸਾਨ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਸਾਂਝੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਪੂੰਜੀ ਰਾਹੀਂ ਸਾਂਝੇ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵਪਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਹੁਣ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਪਛਾਣ, ਖੁਰਾਕੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਮੁੱਲ ਵਾਧੇ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਂਝਾ ਸਾਲਾਨਾ ਕਾਰੋਬਾਰ 2023-24 ਦੇ ਲਗਭਗ 30 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2025-26 ਵਿੱਚ 3.50 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਕੁੱਲ ਸੰਚਿਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਲਗਭਗ 7.75 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ।
ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਚਿਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਮਮਦੋਟ ਸੰਸਥਾ ਦਾ 2.26 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ, ਛਾਂਗਾ ਰਾਏ ਦਾ 2.17 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ, ਮਖੂ ਐਗਰੋ ਦਾ 1.73 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਅਤੇ ਜ਼ੀਰਾ ਸੰਸਥਾ ਦਾ 1.59 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹਿੱਸਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਿਰਚ, ਸਬਜ਼ੀਆਂ, ਤੇਲਬੀਜ ਅਤੇ ਦਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਕਾਰੋਬਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ‘ਖੁਸ਼ੀ’ ਅਤੇ ‘ਨਿਸ਼ਾ’ ਨਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ ਬ੍ਰਾਂਡ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਸੋਨਾ ਮੋਤੀ ਕਣਕ ਅਤੇ 1121 ਬਾਸਮਤੀ ਚੌਲਾਂ ਸਮੇਤ ਜੈਵਿਕ ਉਤਪਾਦ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਬੈਂਕ ਕਰਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਫ਼ਸਲ ਦੀ ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਈ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਅਤੇ ਟਰੈਕਟਰ ਵੀ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ। ਇਹ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਮੈਂਬਰ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਰਾਏ ’ਤੇ ਸਾਂਝੀ ਵਰਤੋਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਰਾਹੀਂ ਉਪਲਬਧ ਕਰਵਾਈ ਜਾਵੇਗੀ।
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਦੇ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ ਪੰਕਜ ਸੇਤੀਆ ਨੇ ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕੱਚੀ ਖੇਤੀ ਉਪਜ ਵੇਚਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਉਪਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ, ਮੁੱਲ ਵਧਾਉਣ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਪਣਾਉਣ, ਖੇਤੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬੈਂਕਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਯੋਗ ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਜ਼ਾ ਤਜਵੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮੀ ਨਾਲ ਸਹਾਇਤਾ ਦੇਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ। ਵਿਆਪਕ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਦੀ 10,000 ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਅਗਸਤ 2026 ਤੱਕ 10,000 ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਸਨ। 31 ਜੁਲਾਈ 2026 ਤੱਕ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕੁੱਲ ਸੰਚਿਤ ਕਾਰੋਬਾਰ 20,358 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਸੀ। ਯੋਜਨਾ ਤਹਿਤ ਹਰ ਯੋਗ ਸੰਸਥਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ 18 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪ੍ਰਬੰਧਕੀ ਖਰਚ ਸਹਾਇਤਾ, 15 ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਬਰਾਬਰ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਅਨੁਦਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਕਰਜ਼ੇ ਲਈ 2 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਕਰਜ਼ਾ ਗਾਰੰਟੀ ਸਹੂਲਤ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਹੈ।
ਨਾਬਾਰਡ ਦੇ 31 ਮਈ 2025 ਤੱਕ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਨਾਬਾਰਡ ਵੱਲੋਂ ਸਹਾਇਤ 114 ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਅਤੇ 23,356 ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਕਿਸਾਨ ਉਤਪਾਦਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਛੋਟੇ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਕੇ ਖੇਤੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਖਰੀਦ, ਉਪਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਕਰਨ, ਉਤਪਾਦ ਪਛਾਣ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ।
