ਸੰਸਾਰ, 23 ਜੁਲਾਈ, 2026 (ਮਨੋਜ ਵਰਮਾ): ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੇ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹਨ ਜੋ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖਾੜੀ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਗਰਿਕ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇਵੇਗਾ।
ਅਮਰੀਕੀ ਊਰਜਾ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਇੱਕ “ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਨ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਸਹਿਯੋਗ ਸਮਝੌਤੇ” ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ “ਸਾਊਦੀ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡੀ ਪਹੁੰਚ” ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ।
ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਮਸੌਦਾ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਡੀਆ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਨੂੰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਨੂੰ ਐਨਰਿਚ (ਸੋਧਣ) ਕਰਨ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ – ਜਿਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟਾਂ ਲਈ ਈਂਧਨ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਪ੍ਰਮਾਣੂ ਬੰਬ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕੀ ਊਰਜਾ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਹਿਯੋਗ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਇੱਕ “ਦੁਵੱਲੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਸਮਝੌਤੇ” (bilateral safeguards agreement) ‘ਤੇ ਵੀ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।
ਸਾਊਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਵੀ ਇੱਕ ਬਿਆਨ ਜਾਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ “ਊਰਜਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਮੌਜੂਦਾ ਸਹਿਯੋਗ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ”, ਅਤੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਸਾਊਦੀ ਨੇਤਾ ਦੁਆਰਾ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਨਵੰਬਰ ਵਿੱਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਦੇ ਕੀਤੇ ਦੌਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਾਹਮਣੇ ਆਇਆ ਹੈ।
