ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼:2 ਜੁਲਾਈ (ਛਤਰਪਾਲ ਸਿੰਘ):ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੱਠ ਰਵਾਇਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਭੂਗੋਲਿਕ ਸੰਕੇਤਕ (Geographical Indication – GI) ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਦੇ GI-ਰਜਿਸਟਰਡ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਵੱਧ ਕੇ 17 ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸੁੱਖੂ ਨੇ ਦਿੱਤੀ।
ਨਵੇਂ GI ਟੈਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪੀਤੀ ਦਾ ਸੀ-ਬੱਕਥੌਰਨ (ਛਰਮਾ), ਸਲੂਣੀ ਸਫੈਦ ਮੱਕੀ, ਚੰਬਾ ਮੈਟਲ ਆਰਟ, ਸਿਰਮੌਰੀ ਲੋਈਆ, ਕਿੰਨੌਰੀ ਟੋਪੀ, ਮੰਡੀ ਦੀ ਸੇਪੂਵੜੀ, ਕਿੰਨੌਰੀ ਸੇਬ ਅਤੇ ਕਿੰਨੌਰੀ ਗਹਿਣੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸੂਬੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਈ ਦਿੰਦਿਆਂ ਇਸ ਨੂੰ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿਰਾਸਤ, ਦਸਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਦਮ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ GI ਟੈਗ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਪਛਾਣ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗੀ, ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਤੇ ਮੰਗ ਵਧੇਗੀ ਅਤੇ ਪੇਂਡੂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਦਯੋਗਿਕਤਾ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਨਵੇਂ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ।
ਸੁੱਖੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਹੋਰ ਚਾਰ ਦੇਸੀ ਉਤਪਾਦਾਂ—ਚੰਬਾ ਦੇ ਪਾਂਗੀ ਖੇਤਰ ਦਾ ਭੋਟ ਜੌ (ਜੌਂ), ਚੰਬਾ ਚੁਖ, ਭਰਮੌਰ ਦਾ ਪਲੇਕਟ੍ਰੈਂਥਸ ਸ਼ਹਿਦ ਅਤੇ ਸਿਰਮੌਰ ਦਾ ਅਦਰਕ—ਨੂੰ ਵੀ GI ਟੈਗ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਬੰਧਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਜਲਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਵੀ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਵਾਤਾਵਰਣ, ਵਿਗਿਆਨ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਸੁਸ਼ੀਲ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਗਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ GI ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਰਵਾਇਤੀ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਕਲ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬ੍ਰਾਂਡਿੰਗ, ਬਾਜ਼ਾਰੀ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਵੇਂ ਉਤਪਾਦਾਂ ਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਨਾਲ ਹੁਣ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੋਲ 17 GI ਟੈਗ ਵਾਲੇ ਉਤਪਾਦ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੁੱਲੂ ਸ਼ਾਲ, ਕਾਂਗੜਾ ਚਾਹ, ਚੰਬਾ ਰੁਮਾਲ, ਕਿੰਨੌਰੀ ਸ਼ਾਲ, ਕਾਂਗੜਾ ਪੇਂਟਿੰਗ, ਹਿਮਾਚਲੀ ਕਾਲਾ ਜੀਰਾ, ਹਿਮਾਚਲੀ ਚੁੱਲੀ ਤੇਲ, ਚੰਬਾ ਚੱਪਲ ਅਤੇ ਲਾਹੌਲੀ ਬੁਣੀਆਂ ਜੁਰਾਬਾਂ ਅਤੇ ਦਸਤਾਨੇ ਨੂੰ ਵੀ GI ਟੈਗ ਮਿਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਮਾਨਤਾ ਨਾਲ ਕਾਰੀਗਰਾਂ, ਬੁਣਕਰਾਂ, ਕਿਸਾਨਾਂ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਉਤਪਾਦਕਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਲਾਭ ਮਿਲੇਗਾ। ਇਸ ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮਿਲੇਗੀ ਅਤੇ ਹਿਮਾਚਲ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਵਿਲੱਖਣ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਉਭਾਰ ਮਿਲੇਗਾ।
