ਲਿਕੁਡ ਪਾਰਟੀ 27 ਸੀਟਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣੀ, ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਿਹਾ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਸਮਰਥਕ ਗੱਠਜੋੜ
ਯੇਰੂਸ਼ਲਮ, 30 ਅਕਤੂਬਰ, 2026 (ਚੌਧਰੀ ਪ੍ਰਭਜੀਤ ਸਿੰਘ ) : ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜੇ ਜਾਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਤੀਜਿਆਂ ਨਾਲ 26ਵੀਂ ਨੇਸੈੱਟ (ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਸੰਸਦ) ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਚੁਣੀ ਗਈ ਸੰਸਦ 10 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਾਲੇ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ 53 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੇ ਬਹੁਮਤ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹਨ। ਦਿ ਟਾਈਮਜ਼ ਆਫ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਲਿਕੁਡ ਪਾਰਟੀ 27 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਬਣੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯਸ਼ਰ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 21 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ। ਬੀ’ਯਾਚਦ ਨੇ 12 ਅਤੇ ਜੁਆਇੰਟ ਲਿਸਟ ਨੇ 11 ਸੀਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਸ ਅਤੇ ਰਾਮ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 8-8 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਯਿਸਰਾਏਲ ਬੇਤੇਨੂ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਤੌਰਾਹ ਜੁਡਾਇਜ਼ਮ ਅਤੇ ਓਤਜ਼ਮਾ ਯਹੂਦੀਤ ਨੇ 7-7 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਸ ਅਤੇ ਰਿਲੀਜੀਅਸ ਜ਼ਾਇਓਨਿਜ਼ਮ ਨੂੰ 6-6 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ।
ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਸਮਰਥਕ ਗੱਠਜੋੜ ਬਹੁਮਤ ਤੋਂ ਦੂਰ
ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਸਮਰਥਕ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ 53 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਵਿਰੋਧੀ ਧੜੇ ਕੋਲ 48 ਸੀਟਾਂ ਹਨ। ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਕੁੱਲ 19 ਸੀਟਾਂ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਧੜੇ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਦਮ ‘ਤੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦਾ ਬਹੁਮਤ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਵੋਟਿੰਗ 77.9 ਫ਼ੀਸਦੀ ਰਹੀ ਅਤੇ 57,16,665 ਵੋਟਾਂ ਪਾਈਆਂ ਗਈਆਂ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਰਿਜ਼ਰਵਿਸਟ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 2.7 ਫ਼ੀਸਦੀ, ਪੀਪਲ ਆਫ਼ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਨੂੰ 1.7 ਫ਼ੀਸਦੀ ਅਤੇ ਚਾਰੇਦੀ ਪਬਲਿਕ ਨੂੰ 0.2 ਫ਼ੀਸਦੀ ਵੋਟਾਂ ਮਿਲੀਆਂ। ਇਹ ਪਾਰਟੀਆਂ 3.25 ਫ਼ੀਸਦੀ ਦੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਚੋਣ ਹੱਦ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੀਆਂ। ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਅਧਿਕਾਰਤ ਨਤੀਜੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਗਲਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇਤਰਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 4 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਸਾਕ ਹਰਜ਼ੋਗ ਨੂੰ ਸੌਂਪੇ ਜਾਣਗੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੀਂ ਸੰਸਦ 10 ਨਵੰਬਰ ਨੂੰ ਸਹੁੰ ਚੁੱਕੇਗੀ।
ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਚਰਚਾ
ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਅਤੇ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਬੇਜ਼ਾਲੇਲ ਸਮੋਟ੍ਰਿਚ ਵਿਚਕਾਰ ਅਗਲੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਸਮੋਟ੍ਰਿਚ ਰਿਲੀਜੀਅਸ ਜ਼ਾਇਓਨਿਜ਼ਮ-ਜ਼ੇਹੂਤ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇਵੀਅਰ ਮੀਲੇਈ ਨੇ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੂੰ ਲਿਕੁਡ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਵਧਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਐਕਸ ‘ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਕਿ ਲਿਕੁਡ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ ਬਣ ਕੇ ਉੱਭਰੀ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਰਜਨਟੀਨਾ ਵਿਚਕਾਰ ਰਣਨੀਤਕ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਵੀ ਕਹੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਸਾਕ ਹਰਜ਼ੋਗ ਵੱਲੋਂ ਅੰਤਿਮ ਨਤੀਜਿਆਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਉਸ ਆਗੂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਬਹੁਮਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਜੇਕਰ ਪਹਿਲਾ ਆਗੂ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਆਗੂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੌਕਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਿਰਧਾਰਤ ਸਮੇਂ ਅੰਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨਾ ਬਣਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਚੋਣਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਰਾਹ ਵੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਹਿਮ
ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਯਸ਼ਰ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਗਾਦੀ ਆਇਜ਼ਨਕੋਟ ਵੱਲੋਂ ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਸਮਰਥਨ ਨਾਲ ਘੱਟ ਗਿਣਤੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਚਰਚਾ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਮ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਆਗੂ ਮਨਸੂਰ ਅੱਬਾਸ ਨੇ ਇਸ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨੂੰ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਆਪਣੀ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਹੋਈ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਡੈਮੋਕ੍ਰੇਟਸ ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਅਰਬ ਬਹੁਗਿਣਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਖੁੱਲ੍ਹਾਪਣ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਲਿਕੁਡ, ਗਾਦੀ ਆਇਜ਼ਨਕੋਟ ਦੀ ਯਸ਼ਰ, ਨਫਤਾਲੀ ਬੇਨੇਟ ਦੀ ਟੁਗੈਦਰ ਮੂਵਮੈਂਟ ਅਤੇ ਅਵਿਗਦੋਰ ਲੀਬਰਮੈਨ ਦੀ ਯਿਸਰਾਏਲ ਬੇਤੇਨੂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਲਿਆ ਕੇ 66 ਸੀਟਾਂ ਵਾਲਾ ਗੱਠਜੋੜ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਵੀ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰਨ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੇ ਚੋਣ ਵਾਅਦੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੱਖਣਪੰਥੀ ਤੇ ਅਤਿ-ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਸਹਿਯੋਗੀਆਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੇ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਫਿਲਹਾਲ ਮੁਸ਼ਕਲ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਦੇ ਸ਼ੱਕ ਦੀ ਜਾਂਚ
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਦਖ਼ਲਅੰਦਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗੜਬੜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਵਿਵਾਦ ਵੀ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਚੇਅਰਮੈਨ ਨੋਆਮ ਸੋਲਬਰਗ ਨੇ ਸ਼ਿਨ ਬੇਤ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡੇਵਿਡ ਜ਼ਿਨੀ ਨੂੰ ਅਰਬ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੋਟਿੰਗ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਤਾਕਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕਥਿਤ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੋਣ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਚੋਣ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਦੀ ਸਮੁੱਚੀ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਨਾਲ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਮਝੌਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੋਈ ਠੋਸ ਸਬੂਤ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਿਆਸੀ ਜੋੜ-ਤੋੜ ਦਾ ਦੌਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਸਭ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਸਾਕ ਹਰਜ਼ੋਗ ਦੇ ਅਗਲੇ ਫ਼ੈਸਲੇ ‘ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
