ਗੁਜਰਾਤ, 8 ਅਗਸਤ, 2026 ( ਜਗਦੇਵ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ) : ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਪਕੜ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਚਿਪ ਨਿਰਮਾਣ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਚਿਪ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨ ਵੱਲ ਵੀ ਕਦਮ ਵਧਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ChipIN Extension Centre ਅਤੇ VLSI Design ਲਈ Centre of Excellence ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਸ ਨਵੇਂ ਕੇਂਦਰ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਚਿਪ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰੈਕਟੀਕਲ ਤੌਰ ’ਤੇ ਜਾਣੂ ਕਰਵਾਉਣਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਉਦਯੋਗ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਸਗੋਂ ਉਦਯੋਗ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮਾਹਿਰ ਪੂਰੇ ਚਿਪ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਵਰਕਫਲੋ ਬਾਰੇ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਦੇਣਗੇ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ Department of Science and Technology ਵੱਲੋਂ GSEM ਰਾਹੀਂ Gujarat Technological University (GTU) ਅਤੇ Centre for Development of Advanced Computing (C-DAC) ਦੇ ਸਹਿਯੋਗ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੈਂਟਰ GTU ਕੈਂਪਸ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਚਿਪ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਲਈ ਵਰਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ Electronic Design Automation (EDA) ਟੂਲ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਹਿੰਗੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਗਲੋਬਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਦਬਦਬਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਕੇਂਦਰ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਕਲਾਊਡ ਆਧਾਰਿਤ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਕਨੀਕੀ ਸਾਧਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਮਿਲੇਗੀ। ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਐਨਾਲਾਗ ਸਰਕਿਟ, ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਚਿਪ, Phase-Locked Loops (PLL) ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਕੰਪੋਨੈਂਟਸ ਦੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨਿੰਗ ’ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਣਗੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਤਾਬੀ ਗਿਆਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਸਲ ਉਦਯੋਗਿਕ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆਵਾਂ ਦੀ ਸਮਝ ਮਿਲੇਗੀ।
ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦੀ ਖਾਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਇਹ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਚਿਪ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖਣ ਦਾ ਮੌਕਾ ਮਿਲ ਸਕੇਗਾ। ਪ੍ਰੀ-ਵੈਲੀਡੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੋਗ ਡਿਜ਼ਾਈਨਾਂ ਨੂੰ Multi-Wafer Project (MPW) ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਰਾਹੀਂ ਫੈਬ੍ਰਿਕੇਸ਼ਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਆਪਣੇ ਸਾਫਟਵੇਅਰ ਆਧਾਰਿਤ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਭੌਤਿਕ ਚਿਪ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰਨ, ਉਸ ਨੂੰ ਅਸਲ ਹਾਰਡਵੇਅਰ ’ਤੇ ਟੈਸਟ ਕਰਨ ਅਤੇ ਚਿਪ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਹਿਲ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਯੋਗਤਾ ਵਧਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਸਟਾਰਟਅੱਪਸ ਨੂੰ ਵੀ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਵੈਲਿਊ ਚੇਨ ਵਿੱਚ ਭੂਮਿਕਾ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ChipIN Extension Centre ਅਤੇ VLSI Design CoE ਲਈ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਓਰੀਐਂਟੇਸ਼ਨ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵੀ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੌਰਾਨ ਸੈਮੀਕੰਡਕਟਰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਇਨਫ੍ਰਾਸਟਰੱਕਚਰ, High Performance Computing (HPC), ਦੇਸੀ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ ਇਕੋਸਿਸਟਮ, Internet of Things (IoT) ਅਤੇ ਚਿਪ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਸੈਸ਼ਨ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
