ਸੰਸਾਰ, 23 ਜੁਲਾਈ, 2026 (ਹਰਸ਼ਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ) : ਨਵੰਬਰ 2022 ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ, ਜਨਰੇਟਿਵ ਆਰਟੀਫਿਸ਼ੀਅਲ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ (AI) ਦੁਆਰਾ ਅਰਬਾਂ ਈਮੇਲਾਂ, ਰਿਪੋਰਟਾਂ, ਸਕੂਲ ਦੇ ਕੰਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰੇਕਅੱਪ ਟੈਕਸਟ (ਰਿਸ਼ਤਾ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਸੁਨੇਹੇ) ਮੁੜ ਲਿਖੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਆਮ ਵਰਤੋਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, AI “ਸਾਥੀਆਂ” ਵਜੋਂ ਚੈਟਬੋਟਸ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧੀ ਹੈ।
AI ਸਾਥੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਪਲਬਧ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ – ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠ ਕੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਝਿਜਕਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਇਨਸਾਨੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਚੈਟਬੋਟਸ ਨੂੰ ਦੇਣ ਦੇ ਖਤਰਿਆਂ ਨੂੰ ਹੁਣੇ ਸਮਝਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੀ ਹੋਇਆ ਹੈ। 2023 ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਹੈ ਕਿ ਪੜ੍ਹਾਈ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਲਈ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਚੈਟਬੋਟਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਲੇਪਣ ਵਰਗੇ ਅਣਚਾਹੇ ਸਿੱਟਿਆਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ।
ਫਿਲਹਾਲ, ਸਮਾਜਿਕ ਚੈਟਬੋਟਸ ਦੇ ਖਤਰੇ – ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹਨਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ, ਇਨਸਾਨੀ ਦੋਸਤੀਆਂ ਦਾ ਖਤਮ ਹੋਣਾ, ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਦੂਰ ਹੋਣਾ, ਜਾਂ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਿਸ਼ਤੇ ਬਣਾਉਣਾ – ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਫਾਇਦਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਨੇ AI ਸਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਚੈਟਬੋਟਸ ਲਈ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਵਿੱਚ “ਮਾਨਵੀਕਰਨ ਅੰਤਰਕਿਰਿਆਤਮਕ ਸੇਵਾਵਾਂ” (anthropomorphic interactive services) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਕਿ ਚੈਟਬੋਟਸ ਸਰਕਾਰੀ ਭੇਦਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ, ਇਹਨਾਂ ਟੂਲਜ਼ ਦੀ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਵਰਤੋਂ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਨੈਤਿਕ ਮਾਪਦੰਡਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾਡਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਨਿਰਭਰਤਾ AI ਦੁਆਰਾ ਬਣਾਏ ਗਏ “ਇਕੱਲੇਪਣ ਦੇ ਚੱਕਰਵਿਊ” (loneliness spiral) ਦਾ ਰੂਪ ਲੈ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਇਕੱਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਅਸੰਤੁਲਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖ਼ਤਰਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਸਮਝਦਾਰ ਜਾਂ ਮਿਲਣਸਾਰ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਘੱਟ-ਜੋਖਮ ਵਾਲੇ AI “ਦੋਸਤ” ਦੀ ਭਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕਿਉਂਕਿ ਚੈਟਬੋਟ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲੇਪਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਅਕਸਰ ਅਸਲ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। AI ਸਾਥੀਆਂ ‘ਤੇ ਚੀਨ ਦੀਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਚੱਕਰਵਿਊ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨੀ ਸਾਂਝ/ਸੰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਹਿਲ ਦੇਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ।
