ਮਕਰਾਨਾ (ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਤੁੰਗ): ਅੱਜ ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਅਖ਼ਬਾਰ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਮਾਨਯੋਗ ਚੇਅਰਮੈਨ ਚੌਧਰੀ ਪ੍ਰਭਜੀਤ ਸਿੰਘ ਆਪਣੀ ਮੀਡੀਆ ਟੀਮ ਸਮੇਤ ਮਕਰਾਨਾ ਵਿਖੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਕਰਾਨਾ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੰਗਮਰਮਰ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀ ਪੱਥਰ ਕਾਰੀਗਰੀ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ।
ਇਸ ਮੌਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਰਬਲ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਦਾ ਵੀ ਦੌਰਾ ਕੀਤਾ। 1860 ਤੋਂ ਮਕਰਾਨਾ ਵਿਖੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਮੰਦਰ ਨਿਰਮਾਣ, ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਆਰਕੀਟੈਕਚਰਲ ਪੱਥਰ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਸੰਸਥਾ ਵਿੱਚ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੀਆਂ ਖਾਣਾਂ, ਆਧੁਨਿਕ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਨੱਕਾਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ, ਤਜਰਬੇਕਾਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੰਜੀਨੀਅਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਉੱਚ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਵਾਲੇ ਮਾਸਟਰ ਕਾਰੀਗਰ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਤੋਂ ਜੁੜਿਆ ਹੈ ਮਕਰਾਨਾ ਦੀ ਸੰਗਮਰਮਰ ਕਲਾ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਮਕਰਾਨਾ ਦੀ ਸੰਗਮਰਮਰ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ 16ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੇ ਮੁਗਲ ਕਾਲ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੱਥਰ ਤਰਾਸ਼ਣ ਵਾਲੇ ਮਾਹਰ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਹੁਨਰ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਰ ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਾਇਆ। ਇਸ ਕਲਾ ਉੱਤੇ ਫ਼ਾਰਸੀ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਕਾਰੀਗਰੀ ਦੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਮਕਰਾਨਾ ਦਾ ਸੰਗਮਰਮਰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਕਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਤਿਹਾਸਕ ਅਤੇ ਵਿਰਾਸਤੀ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਗਰਾ ਦਾ ਤਾਜ ਮਹਿਲ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਦਾ ਵਿਕਟੋਰੀਆ ਮੈਮੋਰੀਅਲ, ਦਿਲਵਾੜਾ ਜੈਨ ਮੰਦਰ ਅਤੇ ਲਾਲ ਕਿਲ੍ਹਾ ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਇਮਾਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊਪਣ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਮਕਰਾਨਾ ਮਾਰਬਲ
ਮਕਰਾਨਾ ਸੰਗਮਰਮਰ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 90 ਤੋਂ 98 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਕੈਲਸ਼ੀਅਮ ਕਾਰਬੋਨੇਟ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਉੱਚ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਾਲਾ ਕੈਲਸਿਟਿਕ ਮਾਰਬਲ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ, ਟਿਕਾਊਪਣ, ਕੁਦਰਤੀ ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਰਗੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਘੱਟ ਪਾਣੀ ਸੋਖਣ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਇਸਨੂੰ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟੀ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਮਾਹਰ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿੰਦਾ ਹੈ ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾ
ਮਕਰਾਨਾ ਦੇ ਸਥਾਨਕ ਕਾਰੀਗਰ ਅੱਜ ਵੀ ਰਵਾਇਤੀ ਕਲਾ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮ ਦੀਆਂ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਪੌਰਾਣਿਕ ਮੂਰਤੀਆਂ, ਸ਼ਾਹੀ ਜੀਵ-ਜੰਤੂਆਂ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਚਿੱਤਰਣ, ਸਜਾਵਟੀ ਕਲਾਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂਯੋਗ ਮਾਰਬਲ ਉਤਪਾਦ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਚੌਧਰੀ ਪ੍ਰਭਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਮਕਰਾਨਾ ਦੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਜਿਹੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਕਾਰੀਗਰੀ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਦਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।
ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਰਿਹਾ ਮਕਰਾਨਾ ਦਾ ਸੰਗਮਰਮਰ
ਮਕਰਾਨਾ ਦੀਆਂ ਦਸਤਕਾਰੀ ਵਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਦੇ ਬਲਾਕਾਂ ਦੀ ਮੰਗ ਭਾਰਤ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਫ਼ਾਰਸੀ ਖਾੜੀ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ, ਯੂਰਪੀ ਸੰਘ, ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਸਮੇਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
video:
ਚੌਧਰੀ ਪ੍ਰਭਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਮਕਰਾਨਾ ਦੌਰੇ ਦੌਰਾਨ ਮੀਡੀਆ ਟੀਮ ਨੇ ਸੰਗਮਰਮਰ ਉਦਯੋਗ, ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੀ ਕਲਾ ਅਤੇ ਇੱਥੋਂ ਦੀ ਵਿਰਾਸਤੀ ਪੱਥਰ ਕਾਰੀਗਰੀ ਨੂੰ ਨੇੜਿਓਂ ਦੇਖਿਆ। ਇਹ ਦੌਰਾ ਮਕਰਾਨਾ ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਕਲਾ, ਸੰਗਮਰਮਰ ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਇਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਕਾਰੀਗਰਾਂ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੇ ਪੱਖੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰਿਹਾ।
