ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਬਹੁਮਤ ਤੋਂ ਦੂਰੀ; ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 61 ਸੀਟਾਂ ਦੀ ਲੋੜ, ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੀਆਂ 19 ਸੀਟਾਂ ’ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ
ਯਰੂਸ਼ਲਮ, 29 ਅਕਤੂਬਰ 2026 (ਛੱਤਰਪਾਲ ਸਿੰਘ): ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਚੋਣ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗਠਨ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਸਿਆਸੀ ਸਰਗਰਮੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਬੈਂਜਾਮਿਨ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਲਿਕੁਡ ਪਾਰਟੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਪਾਰਟੀ ਵਜੋਂ ਉਭਰਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦਲਾਂ ਸਮੇਤ ਗੱਠਜੋੜ ਨੂੰ ਬਹੁਮਤ ਲਈ ਲੋੜੀਂਦੀਆਂ 61 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੀਆਂ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਨਾਲ ਸਿਆਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਤਾਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਯਹੂਦੀ-ਅਰਬ ਸਾਂਝੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦਾ ਚੋਣ ਕਮਿਸ਼ਨ ਇਸ ਸਮੇਂ ‘ਡਬਲ ਇਨਵੈਲਪ’ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ’ਤੇ ਫੌਜੀ ਜਵਾਨਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਦ ਕੈਦੀ, ਮੈਡੀਕਲ ਕਰਮਚਾਰੀ, ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਕਾਰਨਾਂ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਤਹਿਤ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ’ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵੋਟਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੀਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੀ ਲਿਕੁਡ ਪਾਰਟੀ ਨੂੰ 26 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਤੌਰਾਹ ਜੂਡਾਇਜ਼ਮ, ਸ਼ਾਸ ਅਤੇ ਓਤਜ਼ਮਾ ਯਹੂਦਿਤ ਵਰਗੇ ਸਹਿਯੋਗੀ ਦਲਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੱਠਜੋੜ ਦੀਆਂ ਲਗਭਗ 53 ਸੀਟਾਂ ਬਣ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਗਾਡੀ ਆਇਜ਼ਨਕੋਟ ਦੀ ਯਾਸ਼ਾਰ, ਨਫਤਾਲੀ ਬੇਨੇਟ ਦੀ ਬੀਯਾਖਾਦ, ਅਵਿਗਦੋਰ ਲੀਬਰਮੈਨ ਦੀ ਯਿਸਰਾਏਲ ਬੇਤੇਨੂ ਅਤੇ ਯਾਇਰ ਗੋਲਾਨ ਦੀ ਦ ਡੈਮੋਕ੍ਰੈਟਸ ਪਾਰਟੀ ਵਾਲੇ ਵਿਰੋਧੀ ਧੜੇ ਨੂੰ ਲਗਭਗ 48 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਸਾਂਝੇ ਧੜੇ ਅਤੇ ਰਾਅਮ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲਗਭਗ 19 ਸੀਟਾਂ ਮਿਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜਤਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਜੇ ਇਹ ਅਨੁਮਾਨ ਕਾਇਮ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਗਠਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਪਿਛੋਕੜ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧਵਾਰ ਰਾਤ ਨੂੰ ਯਾਇਰ ਗੋਲਾਨ ਦੀ ਪਾਰਟੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਕਈ ਥਾਵਾਂ ’ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਿਆਂ ਯਹੂਦੀ-ਫਲਸਤੀਨੀ ਸਾਂਝੀ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ। ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਵੋਟ ਪਾਉਣ ਵਾਲੇ ਯਹੂਦੀ ਅਤੇ ਫਲਸਤੀਨੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਸਲਵਾਦ ਅਤੇ ਸਰਬਉੱਚਤਾ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਦੀਆਂ ਯਹੂਦੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੂੰ ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਪਾਰਟੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਜਿਹੀ ਸਾਂਝ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਨਿਆਂ ਵੱਲ ਪਹਿਲਾ ਕਦਮ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਯਾਇਰ ਗੋਲਾਨ ਨੇ ਵੀ ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਮੀਡੀਆ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਬਦਲਾਅ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਮਕਸਦ ਲਈ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਕੋਲ ਲੋੜੀਂਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਹੁਣ ਦਲੇਰ ਸਿਆਸੀ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨੇ ਵੀ ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸਿਆਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਜਤਾਈ ਹੈ। ਜੁਆਇੰਟ ਲਿਸਟ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਬਿਆਨ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਇੱਕ ਵਿਕਲਪਕ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਯੋਗ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਸਰਕਾਰ ਅਰਬ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਵੇ, ਕਥਿਤ ਤੌਰ ’ਤੇ ਭੇਦਭਾਵਪੂਰਨ ਨੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਵੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸਿਆਸੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਦੀ ਥਾਂ ਦੇਵੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਲਈ ਅਰਬ ਪਾਰਟੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਬਣਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਲਸਤੀਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਨੀਤੀ ਵਰਗੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ’ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਿਰਾਂ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਸਰਕਾਰ ਗਠਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਗਾਡੀ ਆਇਜ਼ਨਕੋਟ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਲੰਬੀ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਬਦਲਾਅ ਲਿਆਉਣ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸਰਕਾਰ ਬਣਾਉਣ ’ਤੇ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵੋਟਰਾਂ ਨੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸਰਕਾਰ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣਾ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜ਼ਾਹਰ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਇਸਾਕ ਹਰਜ਼ੋਗ ਨੇ ਸਿਆਸੀ ਪਾਰਟੀਆਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਨਵੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤੋਂ ਬਚਣ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਗਠਨ ਲਈ ਰਸਤਾ ਕੱਢਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਸਾਰੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲਬਾਤ ’ਤੇ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕਿਹੜਾ ਧੜਾ ਆਪਣੇ ਸਿਆਸੀ ਮਤਭੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਲਚਕ ਦਿਖਾ ਕੇ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਨੇਤਨਯਾਹੂ ਦੀ ਲਿਕੁਡ ਪਾਰਟੀ ਕੋਲ ਵੀ ਅਜੇ ਸਿਆਸੀ ਗਿਣਤੀਆਂ ਬਦਲਣ ਦੇ ਮੌਕੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਡਬਲ ਇਨਵੈਲਪ ਵੋਟਾਂ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਗੱਠਜੋੜਾਂ ਬਾਰੇ ਗੱਲਬਾਤ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਵਿੱਚ ਅਗਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਰੂਪ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ।
