ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ (ਚੀਨ), 19 ਨਵੰਬਰ, 2026 (ਚੌਧਰੀ ਪ੍ਰਭਜੀਤ ਸਿੰਘ ): ਚੀਨ ਦੇ ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ 33ਵੀਂ ਏਸ਼ੀਆ-ਪੈਸਿਫਿਕ ਆਰਥਿਕ ਸਹਿਯੋਗ (APEC) ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਮੀਟਿੰਗ ਦੌਰਾਨ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਅਹਿਮ ਕੂਟਨੀਤਕ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀਆਂ ਸੰਭਾਵਨਾਵਾਂ ਬਣ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਚੀਨ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟਰੰਪ ਦੀ ਰੂਸ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਵਲਾਦੀਮੀਰ ਪੁਤਿਨ ਨਾਲ ਵੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਹੋਈ। ਤਿੰਨਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਹੱਥ ਮਿਲਾ ਕੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੰਮੇਲਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਵ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਸਮੂਹਿਕ ਤਸਵੀਰ ਖਿਚਵਾਈ। ਇਸ ਸੰਮੇਲਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪਹਿਲੂ ਟਰੰਪ, ਪੁਤਿਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਤਿਕੋਣੀ ਬੈਠਕ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਕਮੀ, ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਟਕਰਾਅ, ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਵਰਗੇ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਅਤੇ ਪੁਤਿਨ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ ਦੁਵੱਲੀ ਗੱਲਬਾਤ
ਟਰੰਪ ਦੇ ਚੀਨ ਪਹੁੰਚਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਅਤੇ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਵਿੱਚ ਦੁਵੱਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਦੋਵਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਚੀਨ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਬਦਲਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਬਹੁਧਰੁਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ‘ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਚੀਨ-ਰੂਸ ਸਬੰਧ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਸੋਚ ਅਪਣਾਉਣ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਲਈ ਮਿਲ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੁਸ਼ਕਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਲਾਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਵਿਚਕਾਰ ਸਿਆਸੀ ਸਹਿਯੋਗ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਅਤੇ ਉਸਾਰੂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਬਹੁਧਰੁਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਦੁਹਰਾਈ। ਪੁਤਿਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਦੌਰਾਨ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਿਭਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਨੇ ਆਪਸੀ ਸਨਮਾਨ, ਬਰਾਬਰੀ ਅਤੇ ਲਾਭਕਾਰੀ ਸਹਿਯੋਗ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਦੱਸਿਆ।
ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਟੈਰਿਫਾਂ ‘ਤੇ ਚੁੱਕੇ ਸਵਾਲ
APEC CEO Summit ਵਿੱਚ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਨੁਮਾਇੰਦਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪੁਤਿਨ ਨੇ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ, ਟੈਰਿਫਾਂ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਨੀਤੀ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਦਬਾਅ ਦੇ ਸਾਧਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸੀਮਤ ਹੈ ਅਤੇ ਟੈਰਿਫਾਂ, ਨਿਰਯਾਤ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿਸੇ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਤਰੱਕੀ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਪੁਤਿਨ ਮੁਤਾਬਕ ਏਸ਼ੀਆ-ਪੈਸਿਫਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧੇਰੇ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿਵਸਥਾ ਦੀ ਇੱਕ ਮਿਸਾਲ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ‘ਚ ਯੂਕਰੇਨ, ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਪਰਮਾਣੂ ਨਿਸ਼ਸਤਰੀਕਰਨ
ਏਸ਼ੀਆ ਦੌਰੇ ਲਈ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸੰਭਾਵਿਤ ਤਿਕੋਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਏਜੰਡੇ ਬਾਰੇ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਕਮੀ, ਈਰਾਨ ਦੀ ਸਥਿਤੀ, ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਤੇ ਵਪਾਰ ਬਾਰੇ ਚਰਚਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮੁੱਦਾ ਦੱਸਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਅਤੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਜਾਨੀ ਨੁਕਸਾਨ ਝੱਲਣਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਮੀਟਿੰਗ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਯੂਕਰੇਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਜਤਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਰੂਸ-ਯੂਕਰੇਨ ਜੰਗ ਬਾਰੇ ਯੂਕਰੇਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੱਲਬਾਤ ਹੋਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਪਰਮਾਣੂ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ‘ਤੇ ਵੀ ਰਹੇਗੀ ਨਜ਼ਰ
ਇਹ ਬੈਠਕ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਊ ਸਟਾਰਟ (New START) ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਨਿਯੰਤਰਣ ਸਮਝੌਤਾ ਇਸ ਸਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਚੀਨ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਆਪਕ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰ ਘਟਾਉਣ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਚੀਨ ਦਾ ਤਰਕ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਪਰਮਾਣੂ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਉਸ ਤੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਡੇ ਹਨ। ਚੀਨ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਤਿਕੋਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਤਾਕਤਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰਣਨੀਤਕ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਈਰਾਨ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਟਕਰਾਅ ਦੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਪ੍ਰਭਾਵ, ਵਪਾਰਕ ਟੈਰਿਫ, ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਰਗੇ ਮੁੱਦੇ ਵੀ ਚਰਚਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੇਨਜ਼ੇਨ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਮੁਲਾਕਾਤਾਂ ‘ਤੇ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਟਰੰਪ, ਪੁਤਿਨ ਅਤੇ ਸ਼ੀ ਜਿਨਪਿੰਗ ਵਿਚਕਾਰ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਤਿਕੋਣੀ ਗੱਲਬਾਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਬੰਧਾਂ ਦੇ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਅਹਿਮ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।






