ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਛੋਟਾਂ ਅਤੇ ਕੈਸ਼ਬੈਕ ਦੇ ਲਾਲਚ ’ਚ ਨਾ ਆਓ, ਫਰਜ਼ੀ ਲਿੰਕ ਅਤੇ ਐਪਸ ਰਾਹੀਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ
7 ਨਵੰਬਰ, 2026 (ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ-ਬਿਊਰੋ ) : ਦੀਵਾਲੀ ਵਰਗੇ ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੇ ਮੌਕੇ ’ਤੇ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਲਈ ਤੋਹਫ਼ੇ ਖਰੀਦਣ ਵਾਸਤੇ ਆਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਫੇਸਬੁੱਕ ਅਤੇ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ’ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ, ਭਾਰੀ ਛੋਟਾਂ ਅਤੇ ਇੱਕ ਖਰੀਦੋ ਤੇ ਇੱਕ ਮੁਫ਼ਤ ਪਾਓ ਵਰਗੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਆਕਰਸ਼ਕ ਆਫ਼ਰਾਂ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗਣ ਲਈ ਨਵੇਂ-ਨਵੇਂ ਜਾਲ ਵਿਛਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਾਈਬਰ ਠੱਗ ਕਈ ਵਾਰ ਫਰਜ਼ੀ ਆਨਲਾਈਨ ਦੁਕਾਨਾਂ ਬਣਾਕੇ ਕੱਪੜਿਆਂ, ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਉਤਪਾਦਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ’ਤੇ ਬੇਹੱਦ ਘੱਟ ਕੀਮਤਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਖਰੀਦਦਾਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ’ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਪੈਸੇ ਤਾਂ ਅਦਾ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਫਰਜ਼ੀ ਵਿਕਰੇਤਾ ਆਪਣਾ ਪੇਜ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਵੀ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪੀੜਤਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੈਸ਼ਬੈਕ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਵੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਠੱਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੀ ਰਕਮ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਫਰਜ਼ੀ ਪੇਮੈਂਟ ਲਿੰਕ ਭੇਜਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਿੰਕਾਂ ’ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਨ ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ UPI ਪਿੰਨ ਅਤੇ ਬੈਂਕਿੰਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਰਕਮ ਕਢਵਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਪੈਸੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ UPI ਪਿੰਨ ਦਰਜ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਠੱਗ ਫਰਜ਼ੀ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਐਪਸ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਐਪਸ ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਫ਼ਰਾਂ ਅਤੇ ਵਾਧੂ ਛੋਟਾਂ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਅਣਜਾਣ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੀਆਂ ਐਪਸ ਵਿੱਚ ਮਾਲਵੇਅਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸਾਈਬਰ ਅਪਰਾਧੀ ਮੋਬਾਈਲ ਦੀਆਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ’ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਨਿੱਜੀ ਜਾਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਵਟਸਐਪ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਫਰਜ਼ੀ ਸੰਦੇਸ਼ ਵੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹਨ। ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਸੰਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ 8,000 ਰੁਪਏ ਦੀ ਦੀਵਾਲੀ ਬੋਨਸ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇਣ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਫਰਜ਼ੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੰਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਲਿੰਕ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ’ਤੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਕਸਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰੀ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਲਾਭਾਂ ਦਾ ਲਾਲਚ ਦੇ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਲਿੰਕ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਦੌਰਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਰੱਖੋ ਧਿਆਨ
- ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟਾਂ ਤੋਂ ਹੀ ਕਰੋ।
- ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ’ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਅਣਜਾਣ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰਾਂ ਅਤੇ ਬੇਹੱਦ ਸਸਤੀਆਂ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ।
- ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਜਾਣ ਲਿੰਕ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ਾਪਿੰਗ ਐਪ ਡਾਊਨਲੋਡ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਆਪਣਾ UPI ਪਿੰਨ, OTP, ATM ਪਿੰਨ ਜਾਂ ਬੈਂਕਿੰਗ ਪਾਸਵਰਡ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੋ।
- ਸਰਕਾਰੀ ਬੋਨਸ ਜਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਪੈਸੇ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸੰਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਸਰੋਤਾਂ ਤੋਂ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰੋ।
- ਸ਼ੱਕੀ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਹੋਣ ’ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਬੈਂਕ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ ਅਤੇ ਸਾਈਬਰ ਹੈਲਪਲਾਈਨ 1930 ’ਤੇ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਰਜ ਕਰਵਾਓ।
ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਸਾਈਬਰ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਬਣਨ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਆਨਲਾਈਨ ਖਰੀਦਦਾਰੀ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਲਾਲਚ ਦੀ ਬਜਾਏ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ।
