ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 25 ਸਤੰਬਰ, 2026 (ਸ਼ਹੀਦ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਬਿਊਰੋ) : ਗੂਗਲ ਦੇ ਸੀਈਓ ਸੁੰਦਰ ਪਿਚਾਈ ਨੇ 4 ਨਵੰਬਰ 2025 ਨੂੰ ‘ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸਨਕੈਚਰ’ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਖੋਜ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਗੂਗਲ ਦੀਆਂ ਟੈਂਸਰ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ ਯੂਨਿਟਾਂ (TPUs) ਲਗਾ ਕੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਮਸ਼ੀਨ ਲਰਨਿੰਗ ਅਤੇ ਏਆਈ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨਾ ਹੈ। ਗੂਗਲ ਪਲੈਨੇਟ ਨਾਲ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਕਰਕੇ 2027 ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੱਕ ਦੋ ਪ੍ਰੋਟੋਟਾਈਪ ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਭੇਜਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਿਸ਼ਨ ਟੀਪੀਯੂ ਹਾਰਡਵੇਅਰ, ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਸੰਚਾਰ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇ ਹੋਏ ਏਆਈ ਕੰਮ ਦੀ ਕਾਰਗੁਜ਼ਾਰੀ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੇਗਾ। Bਗੂਗਲ ਦੀ ਖੋਜ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ ਉਡਦੇ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਵਾਲੇ ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ 81 ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਲਗਭਗ 1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਘੇਰੇ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਦਰਸਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਾਲੇ ਆਪਟੀਕਲ ਸੰਚਾਰ ਲਿੰਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜੁੜ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕ ਮੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੁਝ ਪੁਲਾੜੀ ਕਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸੂਰਜੀ ਪੈਨਲ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕਾਫ਼ੀ ਵੱਧ ਅਤੇ ਲਗਭਗ ਲਗਾਤਾਰ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਗੂਗਲ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੁਝ ਕਕਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਤਪਾਦਨ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮੱਧ ਅਕਸ਼ਾਂਸ਼ਾਂ ਨਾਲੋਂ 8 ਗੁਣਾ ਤੱਕ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਹਾਲੇ ਖੋਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਗਰਮੀ ਦੇ ਨਿਕਾਸ, ਉਪਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਡਾਟਾ ਸੰਚਾਰ, ਪੁਲਾੜੀ ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਉਪਗ੍ਰਹਿ ਭਰੋਸੇਯੋਗਤਾ ਅਤੇ ਲਾਂਚ ਲਾਗਤਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਾਕੀ ਹਨ। ਗੂਗਲ ਨੇ ਟ੍ਰਿਲੀਅਮ ਟੀਪੀਯੂ ਦੀ ਕਿਰਣ-ਰੋਧਕ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਵੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਕੰਪਨੀ ਮੁਤਾਬਕ ਟੀਪੀਯੂ ਨੇ ਪੰਜ ਸਾਲ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਪੁਲਾੜੀ ਮਿਆਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਿਰਣੀ ਖੁਰਾਕ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਸਥਾਈ ਨੁਕਸਾਨ ਦੇ ਸਹਿਣ ਕੀਤਾ। ਸਨਕੈਚਰ’ ਦਾ ਟੀਚਾ ਤੁਰੰਤ ਪੁਲਾੜ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਕੇਂਦਰ ਬਣਾਉਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਪਰਖਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੂਰਜੀ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ-ਅਧਾਰਿਤ ਟੀਪੀਯੂ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਏਆਈ ਕੰਪਿਊਟਿੰਗ ਲੋੜ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਜਾਂ ਨਹੀਂ।
