ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 25 ਜੂਨ (ਹਰਸ਼ਪ੍ਰੀਤ ਕੌਰ): ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਰੁੱਪ (SPG) ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਆਲੋਕ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦਾ ਵਾਧਾ ਕਰਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਮਾਰਚ 2027 ਤੱਕ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਹ ਵਾਧਾ 1 ਜੁਲਾਈ, 2026 ਤੋਂ 31 ਮਾਰਚ, 2027 ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਕੈਡਰ ਦੇ 1991-ਬੈਚ ਦੇ ਭਾਰਤੀ ਪੁਲਿਸ ਸੇਵਾ (IPS) ਅਧਿਕਾਰੀ, ਆਲੋਕ ਸ਼ਰਮਾ ਪਹਿਲਾਂ 30 ਜੂਨ, 2026 ਨੂੰ ਸੇਵਾਮੁਕਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨਰਿੰਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ਹੇਠ ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਮੇਟੀ (ACC) ਨੇ ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਲਿਆ। ਪ੍ਰਸੋਨਲ ਮੰਤਰਾਲੇ (Ministry of Personnel) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਲੋਕ ਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਨੂੰ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਰੂਲ 56 (d) ਅਤੇ ਆਲ ਇੰਡੀਆ ਸਰਵਿਸਿਜ਼ (ਡੇਥ-ਕਮ-ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਬੈਨੀਫਿਟ) ਰੂਲਜ਼, 1958 ਵਿੱਚ ਛੋਟ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਹੁਕਮਾਂ ਤੱਕ, ਜੋ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਵੇ।
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਿਯਮ 60 ਸਾਲ ਦੀ ਸੇਵਾਮੁਕਤੀ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਚੋਟੀ ਦੇ ਅਹੁਦਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੱਖਿਆ, ਵਿਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਗ੍ਰਹਿ ਸਕੱਤਰ, ਅਤੇ ਖੁਫੀਆ ਬਿਊਰੋ (IB) ਤੇ ਰਿਸਰਚ ਐਂਡ ਐਨਾਲਿਸਿਸ ਵਿੰਗ (RAW) ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ।
“ਕੈਬਨਿਟ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਕਮੇਟੀ ਨੇ ਆਲੋਕ ਸ਼ਰਮਾ, ਆਈ.ਪੀ.ਐਸ. (UP:1991), ਡਾਇਰੈਕਟਰ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਰੁੱਪ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ 1 ਜੁਲਾਈ, 2026 ਤੋਂ ਯਾਨੀ 31 ਮਾਰਚ, 2027 ਤੱਕ ਨੌਂ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੀ ਮਿਆਦ ਲਈ ਵਾਧਾ ਕਰਨ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।”
SPG ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਆਲੋਕ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
SPG ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੋਰਸ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਗਠਨ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਲੋਕ ਸ਼ਰਮਾ 6 ਸਤੰਬਰ, 2023 ਨੂੰ ਤਤਕਾਲੀ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਅਰੁਣ ਕੁਮਾਰ ਸਿਨਹਾ ਦੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਐਸ.ਪੀ.ਜੀ. ਦੇ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਸੰਭਾਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਸਮੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਵੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ ਐਸ.ਪੀ.ਜੀ. ਦਾ ਨਵਾਂ ਮੁਖੀ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਅਹੁਦੇ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸ਼ਰਮਾ ਫੋਰਸ ਦੇ ਐਡੀਸ਼ਨਲ ਡਾਇਰੈਕਟਰ ਜਨਰਲ (ADG) ਵਜੋਂ ਸੇਵਾ ਨਿਭਾ ਰਹੇ ਸਨ।
ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਹਿਮ ਸੁਰੱਖਿਆ ਭੂਮਿਕਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸੀਨੀਅਰ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਸਥਿਰਤਾ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਨਿਰੰਤਰਤਾ ਨੂੰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ।
ਆਲੋਕ ਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖੇ ਗਏ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਖਤਰੇ ਦੇ ਮੁਲਾਂਕਣ ਲਈ ਟੈਕਨਾਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਅਤੇ ਖੁਫੀਆ ਤੇ ਕਾਨੂੰਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਿਹਤਰ ਤਾਲਮੇਲ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਵੀ.ਵੀ.ਆਈ.ਪੀ. (VVIP) ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਧੁਨਿਕੀਕਰਨ, ਸਿਖਲਾਈ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਐਸ.ਪੀ.ਜੀ. (SPG) ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ
- ਸਥਾਪਨਾ: ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ 1985 ਵਿੱਚ SPG ਦਾ ਗਠਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਹ ਕੈਬਨਿਟ ਸਕੱਤਰੇਤ ਦੇ ਅਧੀਨ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੋਰਸਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
- ਕਾਨੂੰਨੀ ਦਾਇਰਾ: ਇਸਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਖੇਤਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ 1988 ਦੇ SPG ਐਕਟ ਰਾਹੀਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਨੂੰ ਸੁਧਾਰਨ ਲਈ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਸੋਧਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
- ਮੌਜੂਦਾ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ: ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ, SPG ਦੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਘੇਰਾ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ‘ਤੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਪਰਿਵਾਰ ਤੱਕ ਹੀ ਸੀਮਤ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਨੋਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਆਲੋਕ ਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਕਾਰਜਕਾਲ ਵਧਾਉਣਾ ਪਿਛਲੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਲੋੜਾਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਖੁਫੀਆ ਸੰਗਠਨਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਧਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ SPG ਦੇ ਕੰਮਕਾਜ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ।
 Director Alok Sharma by nine months, extending his tenure till March 2027.){kind=link}