ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ:26ਮਈ (ਛਤਰਪਾਲ ਸਿੰਘ):12ਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਬੋਰਡ ਨਤੀਜੇ ਐਲਾਨੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੋਂ ਹੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਵਾਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਨਵੀਂ ਓ.ਐਸ.ਐਮ. (On-Screen Marking) ਮੁਲਾਂਕਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਕਈ ਨਾਮਵਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਦਾਂਤ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਨੇ ਇਸ ਡਿਜੀਟਲ ਚੈਕਿੰਗ ਵਿਧੀ (ਜਿੱਥੇ ਕਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਕ੍ਰੀਨ ‘ਤੇ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ) ਰਾਹੀਂ ਮਿਲੇ ਨੰਬਰਾਂ ‘ਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਪ੍ਰਗਟਾਈ ਹੈ। ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਰੋਸ ਅਤੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹੋਏ ਹੁਣ ਬੋਰਡ ਨੇ ਵੱਡਾ ਫ਼ੈਸਲਾ ਲੈਂਦਿਆਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਅਸਲ ਉੱਤਰ-ਪੱਤਰੀਆਂ (Answer Copies) ਦੀ ਸਕੈਨ ਕੀਤੀ ਹੋਈ ਡਿਜੀਟਲ ਕਾਪੀ ਖੁਦ ਦੇਖਣ ਅਤੇ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰਨ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਕੀ ਹੈ OSM ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ ਵਿਰੋਧ?
ਬੋਰਡ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਸਾਲ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਜੋੜ (Totaling) ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ‘ਆਨ-ਸਕ੍ਰੀਨ ਮਾਰਕਿੰਗ’ (OSM) ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਤਹਿਤ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤੀ ਕਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸਕੈਨ ਕਰਕੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਪਿਊਟਰ ‘ਤੇ ਡਿਜੀਟਲ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਨਤੀਜੇ ਆਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਹੋਣਹਾਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਨੰਬਰ ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਆਏ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਸ਼ੰਕਾ ਜਤਾਈ ਕਿ ਸਕੈਨਿੰਗ ਦੀ ਖ਼ਰਾਬ ਗੁਣਵੱਤਾ ਜਾਂ ਡਿਜੀਟਲ ਮੁਲਾਂਕਣ ਦੌਰਾਨ ਕੁਝ ਉੱਤਰ ਅਣਚੈੱਕ ਕੀਤੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ ਜਾਂ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਕਨੀਕੀ ਨੁਕਸ ਸੀ।
ਵੇਦਾਂਤ ਸਮੇਤ ਕਈ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੇ ਚੁੱਕੇ ਸਵਾਲ
ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵੇਦਾਂਤ ਨੇ ਵੀ ਇਸੇ ਓ.ਐਸ.ਐਮ. ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਹੋਈ ਚੈਕਿੰਗ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਸਨ। ਵੇਦਾਂਤ ਅਤੇ ਉਸ ਵਰਗੇ ਸੈਂਕੜੇ ਹੋਰ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦਾ ਤਰਕ ਹੈ ਕਿ ਰਵਾਇਤੀ ਤਰੀਕੇ (ਪੇਪਰ ‘ਤੇ ਪੈੱਨ ਨਾਲ ਚੈਕਿੰਗ) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਸਕ੍ਰੀਨ ‘ਤੇ ਹੋਈ ਚੈਕਿੰਗ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਲ ਭਰ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਿਆ ਹੈ। ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸਕੂਲ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਵਿਰੋਧ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਹੁੰਦਿਆਂ ਹੀ ਬੋਰਡ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਹਰਕਤ ਵਿੱਚ ਆਇਆ।
ਹੁਣ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਖ ਸਕਣਗੇ ਆਪਣੀ ਕਾਪੀ
ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਬੋਰਡ ਨੇ ਨਵੀਂ ਗਾਈਡਲਾਈਨ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ:
-
ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੁਣ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੋਰਟਲ ‘ਤੇ ਲੌਗਇਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਇਵੈਲੂਏਟਿਡ (ਜਾਂਚੀ ਹੋਈ) ਉੱਤਰ-ਪੱਤਰੀ ਦੀ ਸਕੈਨ ਕਾਪੀ ਲਈ ਅਪਲਾਈ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
-
ਕਾਪੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸਵਾਲ ਦੇ ਨੰਬਰ ਨਹੀਂ ਜੁੜੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਚੈੱਕ ਹੋਣੋਂ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਮਾਰਕਿੰਗ ਸਕੀਮ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦੇ ਕੇ ਮੁੜ-ਮੁਲਾਂਕਣ (Re-evaluation) ਲਈ ਵੀ ਦਾਅਵਾ ਪੇਸ਼ ਕਰ ਸਕਣਗੇ।
ਬੋਰਡ ਦੇ ਇਸ ਕਦਮ ਨਾਲ ਵੇਦਾਂਤ ਸਹਿਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤਮਾਮ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਤੋਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸਨ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ਼ ਦੀ ਮੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
