ਬਠਿੰਡਾ:23 ਮਈ (ਛਤਰਪਾਲ ਸਿੰਘ):ਸੈਂਟਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਆਫ਼ ਪੰਜਾਬ, ਬਠਿੰਡਾ (CUPB) ਨੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਦੇਸ਼ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦਾ ਨਾਂ ਰੌਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ‘ਮਾਸ ਕਮਿਊਨੀਕੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਮੀਡੀਆ ਸਟੱਡੀਜ਼ ਵਿਭਾਗ’ ਦੇ ਮੁਖੀ ਡਾ. ਰੂਬਲ ਕਨੋਜੀਆ ਅਤੇ ਪੀਐਚ.ਡੀ. ਸਕਾਲਰ ਨਮਨ ਨੇ ਫਰਾਂਸ ਵਿਖੇ ਆਯੋਜਿਤ ਇੱਕ ਵੱਕਾਰੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨਫਰੰਸ IARC–WHO (International Agency for Research on Cancer – World Health Organization) ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕੈਂਸਰ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ (Misinformation) ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੁਧਾਰ ਦੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ।
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਫੈਲ ਰਹੀ ਅਧੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਣੀ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ
ਫਰਾਂਸ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਡਾ. ਰੂਬਲ ਕਨੋਜੀਆ ਅਤੇ ਖੋਜਾਰਥੀ ਨਮਨ ਨੇ ਕੈਂਸਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਤੱਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨੀ ਪਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਾਂਝਾ ਕਰਦਿਆਂ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਅੱਜ-ਕੱਲ੍ਹ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਉੱਤੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਇਲਾਜ ਅਤੇ ਲੱਛਣਾਂ ਬਾਰੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਬਹੁਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਾ ਕੋਈ ਵਿਗਿਆਨਕ ਜਾਂ ਸਿਧਾਂਤਕ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਕਈ ਗੈਰ-ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਪੇਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਗੁੰਮਰਾਹਕੁਨ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਾਂਝੀ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਬਹਿਕਾਵੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਮਰੀਜ਼ ਸਹੀ ਡਾਕਟਰੀ ਇਲਾਜ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਰਤਾਰਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਿਹਤ ਵਿਗੜਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਰਿ科 ਹੈ, ਸਗੋਂ ਕਈ ਕੀਮਤੀ ਜਾਨਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਵੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੈ।
ਖੋਜ ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ:
ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਕੈਂਸਰ ਦੇ ਘਰੇਲੂ ਇਲਾਜਾਂ ਅਤੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਕੋਈ ਠੋਸ ਵਿਗਿਆਨਕ ਆਧਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਗੁੰਮਰਾਹਕੁੰਨ ਜਾਣਕਾਰੀ (ਫੇਕ ਨਿਊਜ਼) ਕਾਰਨ ਕੈਂਸਰ ਪੀੜਤ ਲੋਕ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸਿਹਤ ਸਬੰਧੀ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਸਖ਼ਤ ਮੀਡੀਆ ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ‘ਫੈਕਟ-ਚੈਕਿੰਗ’ (ਤੱਥਾਂ ਦੀ ਪੜਤਾਲ) ਦੇ ਸੁਧਾਰਾਤਮਕ ਕਦਮ ਚੁੱਕਣੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹਨ।
ਇਸ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚ ‘ਤੇ ਮਿਲੇ ਹੁੰਗਾਰੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸੈਂਟਰਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਵਾਈਸ ਚਾਂਸਲਰ ਅਤੇ ਸਮੁੱਚੇ ਸਟਾਫ਼ ਵੱਲੋਂ ਡਾ. ਰੂਬਲ ਕਨੋਜੀਆ ਅਤੇ ਨਮਨ ਨੂੰ ਇਸ ਵੱਡੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਮੁਬਾਰਕਬਾਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
