ਔਕਲੈਂਡ15 ਮਈ (ਛਤਰਪਾਲ ਸਿੰਘ):ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੀ ਕੋਰਟ ਆਫ਼ ਅਪੀਲ ਨੇ ਔਕਲੈਂਡ ਦੇ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਾਰੋਬਾਰੀ ਅਤੇ ‘ਕੁਈਨਜ਼ ਸਰਵਿਸ ਮੈਡਲ’ (QSM) ਜੇਤੂ ਸ੍ਰੀ ਦਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਹਲ ਵਿਰੁੱਧ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਅਖਤਿਆਰ ਕਰਦਿਆਂ ਇੱਕ ਇਤਿਹਾਸਕ ਫੈਸਲਾ ਸੁਣਾਇਆ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਭਾਰਤੀ ਜੋੜੇ ਨਾਲ ਘਰ ਦੀ ਖ਼ਰੀਦੋ-ਫ਼ਰੋਖਤ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਧੋਖਾਧੜੀ ਲਈ ਰਾਹਲ ਨੂੰ ਕਰੀਬ 8.25 ਲੱਖ ਡਾਲਰ (NZD) ਹਰਜਾਨਾ ਅਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਕੀ ਸੀ ਮਾਮਲਾ?
ਸਾਲ 2020 ਵਿੱਚ ਅਮੀਤ ਭਾਰਗਵ ਅਤੇ ਰੇਨੂੰ ਖਜੂਰੀਆ ਨੇ ਮੈਨੁਕਾਊ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਘਰ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਸੀ। ਰਾਹਲ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਘਰ ਨੂੰ ‘ਨਵਾਂ ਰੇਨੋਵੇਟ’ ਕੀਤਾ ਦੱਸ ਕੇ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਖ਼ਰੀਦਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਘਰ ਅੰਦਰੋਂ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਲ ਅਤੇ ਗਲਣ (Rotting) ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਸੀ। ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ ਕਿ ਰਾਹਲ ਨੇ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਘਰ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਨੁਕਸਾਂ ਨੂੰ ਛੁਪਾਉਣ ਲਈ ਉੱਪਰੋਂ ਮਾੜੀ-ਮੋਟੀ ਮੁਰੰਮਤ ਕਰਵਾਈ ਸੀ।
ਅਦਾਲਤ ਦੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਟਿੱਪਣੀਆਂ
-
ਪਪੇਟ-ਮਾਸਟਰ ਕਰਾਰ: ਜੱਜ ਨੇ ਰਾਹਲ ਨੂੰ ਇਸ ਪੂਰੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ‘ਸੂਤਰਧਾਰ’ (Puppet-master) ਦੱਸਿਆ।
-
ਨਿੱਜੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ: ਰਾਹਲ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਘਰ ਉਸ ਦੀ ਕੰਪਨੀ ਰਾਹੀਂ ਵੇਚਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਹੁਣ ਬੰਦ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਨਿੱਜੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਇਸ ਦਲੀਲ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਖ਼ਾਰਜ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਲੁਕ ਸਕਦਾ।
ਪੀੜਤ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਦਰਦਨਾਕ ਦਾਸਤਾਨ
ਪੀੜਤ ਜੋੜੇ ਨੇ ਅਦਾਲਤ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੂੰਜੀ ਅਤੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਘਰ ਖ਼ਰੀਦਿਆ ਸੀ। ਲੀਕੀ (Leaky) ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਘਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਰਜ਼ੇ ਨਾਲੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਰਹਿ ਗਈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਉਹ ‘ਨੈਗੇਟਿਵ ਇਕੁਇਟੀ’ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਬੱਚੇ ਨਾਲ ਸਿੱਲ੍ਹੇ ਅਤੇ ਬਿਮਾਰੀ ਵਾਲੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਹੋਣਾ ਪਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਮਾਨਸਿਕ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਹੋਈ।
ਫੈਸਲੇ ਦੇ ਮੁੱਖ ਬਿੰਦੂ
-
ਕੁੱਲ ਹਰਜਾਨਾ: ਅਦਾਲਤ ਨੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਹੋਏ ਵਿੱਤੀ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਪੀੜਾ ਲਈ 825,000 ਡਾਲਰ ਦੇ ਕਰੀਬ ਰਾਸ਼ੀ ਦੇਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।
-
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੁਨੇਹਾ: ਜੋੜੇ ਦੀ ਵਕੀਲ ਸਾਰਾਹ ਰੋਅ ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਬਕ ਹੈ ਜੋ ਜਾਇਦਾਦ ਦੇ ਨੁਕਸ ਛੁਪਾ ਕੇ ਖ਼ਰੀਦਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਗੁੰਮਰਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਨੇ ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ ਦੇ ਰੀਅਲ ਐਸਟੇਟ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਅਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦੀ ਲੋੜ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੁਰਖੀਆਂ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
