ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ/ਬੀਜਿੰਗ: ਰੱਖਿਆ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚੀਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਨੇੜਤਾ ਦਰਮਿਆਨ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਜਲਦ ਹੀ ਚੀਨ ਤੋਂ ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਜੇ-35 (J-35) ਸਟੈਲਥ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੀਨ ਇਸ ਸੌਦੇ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਖੇਪ 2026 ਦੇ ਅੱਧ ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੇ ‘ਰਾਫ਼ੇਲ’ ਦਾ ਤੋੜ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼
ਰੱਖਿਆ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ ਦੇ ‘ਰਾਫ਼ੇਲ’ (Rafale) ਜੈੱਟਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਆਪਣੀ ਸਥਿਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਖ਼ਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਫ਼ੇਲ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਚੌਥੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ-35 ਇੱਕ ‘ਸਟੈਲਥ’ ਜਹਾਜ਼ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਰਾਡਾਰ ‘ਤੇ ਫੜਨਾ ਬਹੁਤ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸੌਦੇ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਗੱਲਾਂ:
-
ਕੁੱਲ ਜਹਾਜ਼: ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਚੀਨ ਤੋਂ ਲਗਭਗ 40 ਜੇ-35 ਜਹਾਜ਼ ਖ਼ਰੀਦੇਗਾ।
-
ਸਿਖਲਾਈ: ਇਸ ਡੀਲ ਦੇ ਤਹਿਤ ਚੀਨ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਪਾਇਲਟਾਂ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਉੱਨਤ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਉਡਾਉਣ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਿਖਲਾਈ ਵੀ ਦੇਵੇਗਾ।
-
ਐਫ਼-35 ਦਾ ਬਦਲ: ਚੀਨ ਨੇ ਜੇ-35 ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਐਫ਼-35 (F-35) ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਇੱਕ ਸਸਤੇ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਪੱਛਮੀ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਏਸ਼ੀਆ ‘ਚ ਵਧੇਗੀ ਹਵਾਈ ਚੁਣੌਤੀ
ਜੇਕਰ ਇਹ ਜਹਾਜ਼ 2026 ਤੱਕ ਪਾਕਿਸਤਾਨੀ ਹਵਾਈ ਸੈਨਾ (PAF) ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਲੜਾਕੂ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲਾ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾਈ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੰਤੁਲਨ ਬਦਲਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਾਰਤ ਦਾ ਆਪਣਾ ਪੰਜਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦਾ ਜਹਾਜ਼ (AMCA) ਅਜੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਪੜਾਅ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਇਸ ਡੀਲ ਨੂੰ ਚੀਨ ਦੇ ਰੱਖਿਆ ਉਦਯੋਗ ਲਈ ਵੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਫ਼ਲਤਾ ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਹੁਣ ਗਲੋਬਲ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਦਬਦਬੇ ਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ।
