ਅਯੁੱਧਿਆ/ਪੰਜਾਬ: ਹਿੰਦੂ ਪੰਚਾਂਗ ਅਨੁਸਾਰ ਚੇਤ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਨੌਮੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ ਬੜੀ ਸ਼ਰਧਾ ਅਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਿਨ ਨੂੰ ‘ਰਾਮ ਜਨਮ ਉਤਸਵ’ ਵਜੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ: ਮਰਯਾਦਾ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ ਦਾ ਅਵਤਾਰ
ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਨਤਾ ਹੈ ਕਿ ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗ ਵਿੱਚ ਅਸੁਰਾਂ (ਰਾਖਸ਼ਾਂ) ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਜੀ ਨੇ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਵਤਾਰ ਲਿਆ ਸੀ।
-
ਆਦਰਸ਼ ਜੀਵਨ: ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ‘ਮਰਯਾਦਾ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕਾਂ ਕਸ਼ਟ ਸਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਕਦੇ ਮਰਯਾਦਾ ਦਾ ਪੱਲਾ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।
-
ਤਿਆਗ ਦੀ ਮਿਸਾਲ: ਪਿਤਾ ਦੇ ਵਚਨਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹੱਸਦੇ-ਹੱਸਦੇ ਰਾਜ-ਪਾਟ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ 14 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਬਨਵਾਸ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੌਣਕਾਂ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਜਨਮ ਭੂਮੀ ਅਯੁੱਧਿਆ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਨਜ਼ਾਰਾ ਦੇਖਣਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
-
ਇੱਥੇ ਇਸ ਮੌਕੇ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੇਲੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਸ਼-ਵਿਦੇਸ਼ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਸ਼ਰਧਾਲੂ, ਸਾਧੂ-ਸੰਤ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਜਨਮ ਉਤਸਵ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਲਈ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ।
ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ
ਰਾਮ ਨੌਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਹਿੰਦੂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ:
-
ਪੂਜਾ ਤੇ ਵਰਤ: ਲੋਕ ਇਸ ਦਿਨ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਸ਼ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ ਭਜਨ-ਕੀਰਤਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
-
ਸਾਂਝੀ ਪੂਜਾ: ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਜਾਨਕੀ (ਸੀਤਾ ਜੀ) ਅਤੇ ਭਰਾ ਲਛਮਣ ਜੀ ਦੀ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਬਨਵਾਸ ਦੌਰਾਨ ਹਰ ਕਦਮ ‘ਤੇ ਸ੍ਰੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਸਾਥ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
-
ਬੁਰਾਈ ‘ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਜਿੱਤ: ਇਸ ਦਿਨ ਭਗਵਾਨ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਹੰਕਾਰੀ ਰਾਵਣ ਦੇ ਵਧ ਅਤੇ ਲੰਕਾ ‘ਤੇ ਜਿੱਤ ਨੂੰ ਵੀ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ।
