ਈਰਾਨ ਦੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੂੰ ਧਮਕੀ: ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ‘ਤੇ ਮਿਲੇਗਾ ‘ਕਰਾਰਾ ਜਵਾਬ’

ਈਰਾਨ:19ਜੂਨ (ਛਤਰਪਾਲ ਸਿੰਘ):ਈਰਾਨ ਦੇ ਮੁੱਖ ਵਾਰਤਾਕਾਰ ਅਤੇ ਸੰਸਦ ਦੇ ਸਪੀਕਰ ਮੁਹੰਮਦ ਬਾਕਿਰ ਗ਼ਾਲੀਬਾਫ਼ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਮਰੀਕਾ ਜਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਦੇਸ਼ ਨਵੇਂ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬਦਨਿਯਤੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਵਾਧੂ ਮੰਗਾਂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਤੇਹਰਾਨ ਵੱਲੋਂ “ਕਰਾਰਾ ਜਵਾਬ” ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਐਕਸ (ਪਹਿਲਾਂ ਟਵਿੱਟਰ) ‘ਤੇ ਇੱਕ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਗ਼ਾਲੀਬਾਫ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦੇ ਸਰਵਉੱਚ ਆਗੂ ਆਯਤੁੱਲਾ ਮੋਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ ਵੱਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਚਨਬੱਧ ਹਨ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਦੂਜਾ ਪੱਖ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਜਵਾਬ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟੇਗਾ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ ਸਰਵਉੱਚ ਆਗੂ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਵਚਨਬੱਧ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਵਿਰੋਧੀ ਧਿਰ ਵੱਲੋਂ ਬਦਨਿਯਤੀ, ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਜਾਂ ਹੱਦ ਤੋਂ ਵੱਧ ਮੰਗਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਰਾਰਾ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹਿਚਕਚਾਹਟ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗੇ।“

ਗ਼ਾਲੀਬਾਫ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੰਗ ਦੌਰਾਨ ਵੀ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਸਬਕ ਸਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਜੇਕਰ ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਉਹੀ ਰਸਤਾ ਅਪਣਾਉਣਗੇ ਤਾਂ ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਸਖ਼ਤ ਜਵਾਬ ਮਿਲੇਗਾ।

ਇਹ ਚੇਤਾਵਨੀ ਉਸ ਵੇਲੇ ਆਈ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਕਾਰ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਵਾਰਤਾ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ ਦੋਵੇਂ ਦੇਸ਼ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨਗੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਬੰਦੀਆਂ, ਪਰਮਾਣੂ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ, ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣਗੇ।

ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੋਜਤਬਾ ਖਾਮੇਨੇਈ ਨੇ ਵੀ ਕਿਹਾ ਸੀ ਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਗੱਲਬਾਤਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਰੁਖ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਜੋਂ ਨਾ ਦੇਖਿਆ ਜਾਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇਕਰ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਵਾਧੂ ਦਬਾਅ ਜਾਂ ਗੈਰ–ਵਾਜਬ ਮੰਗਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਈਰਾਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਝੁਕੇਗਾ ਨਹੀਂ।

ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਮਰੀਕੀ ਉਪ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇਡੀ ਵੈਂਸ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਕਿ 18 ਜੂਨ ਤੋਂ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ 60 ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਮਿਆਦ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਵਿੱਚ ਪੱਤਰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਿਆਂ ਵੈਂਸ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਆਧਾਰ 17 ਜੂਨ ਨੂੰ ਤੈਅ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਹੁਣ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਰੂਪ ਦੇਣ ਲਈ ਗੱਲਬਾਤ ਅੱਗੇ ਵਧੇਗੀ।

ਵੈਂਸ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਈਰਾਨ ਦੀਆਂ ਕਈ ਬੈਲਿਸਟਿਕ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਂਚਰਾਂ ਨੂੰ ਤਬਾਹ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਮਕਸਦ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ ਕਿ ਈਰਾਨ ਅਜਿਹੀਆਂ ਮਿਜ਼ਾਈਲਾਂ ਨਾ ਵਿਕਸਤ ਕਰ ਸਕੇ ਜੋ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਣ।

ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਸਮਝੌਤੇ ਕਾਰਨ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਆਇਆ ਹੈ। ਵੈਂਸ ਮੁਤਾਬਕ, ਹਾਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਇੱਕ ਰਾਤ ਵਿੱਚ 1.25 ਕਰੋੜ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਲ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਹੋਈ, ਜੋ ਸੰਘਰਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜਹਾਜ਼ਰਾਨੀ ਰੂਟਾਂ ਦੇ ਖੁੱਲ੍ਹਣ ਨਾਲ ਤੇਲ ਅਤੇ ਪੈਟਰੋਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਹਤ ਮਿਲੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਹਿਲ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਲਾਭ ਦਿਖਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੇ ਹਨ।