ਬੁਨੀਆ (ਪੂਰਬੀ ਕਾਂਗੋ) 9 ਜੂਨ (ਦੀਪਕ ਦੱਤਾ): ਪੂਰਬੀ ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ ਇਬੋਲਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਦਾ ਐਲਾਨ ਹੋਣ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਵੀ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਅੰਦਰ ਸਥਿਤੀ ਬੇਹੱਦ ਗੰਭੀਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਘਾਤਕ ਸੰਕਰਮਣ ਕਾਰਨ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ 100 ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਸਿਹਤ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੁਣ ਤੱਕ ਇਬੋਲਾ ਵਾਇਰਸ ਦੇ ਕੁੱਲ 550 ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 101 ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ 19 ਮਰੀਜ਼ ਹੀ ਠੀਕ ਹੋ ਸਕੇ ਹਨ।
ਇਟੂਰੀ ਸੂਬਾ ਬਣਿਆ ਮੁੱਖ ਕੇਂਦਰ; ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਯੂਗਾਂਡਾ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਸੰਕਰਮਣ
ਇਹ ਪ੍ਰਕੋਪ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕਾਂਗੋ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਸੂਬੇ ਇਟੂਰੀ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੁੱਲ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ 90 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ:
-
ਕੁਝ ਮਾਮਲੇ ਨਾਰਥ ਕੀਵੂ ਅਤੇ ਸਾਊਥ ਕੀਵੂ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸਾਹਮਣੇ ਆਏ ਹਨ।
-
ਇਹ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸੰਕਰਮਣ ਹੁਣ ਸਰਹੱਦ ਪਾਰ ਕਰਕੇ ਗੁਆਂਢੀ ਦੇਸ਼ ਯੂਗਾਂਡਾ ਤੱਕ ਵੀ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।
ਨੋਟ: ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸਲ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਸਰਕਾਰੀ ਅੰਕੜਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਵੱਧ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਪ੍ਰਕੋਪ ਦੀ ਪਛਾਣ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਗਰਾਨੀ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਹੈ।
‘ਬੁੰਦੀਬੁਗਯੋ ਸਟ੍ਰੇਨ’ ਨੇ ਵਧਾਈ ਮੁਸ਼ਕਲ: ਕੋਈ ਟੀਕਾ ਜਾਂ ਇਲਾਜ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਨਵਾਂ ਪ੍ਰਕੋਪ ਦੁਰਲੱਭ ‘ਬੁੰਦੀਬੁਗਯੋ ਵਾਇਰਸ ਸਟ੍ਰੇਨ’ (Bundibugyo virus strain) ਦੇ ਕਾਰਨ ਫੈਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
-
ਇਹ ਰੂਪ ਪੁਰਾਣੇ ‘ਜ਼ੈਰੇ ਵਾਇਰਸ’ (Zaire virus) ਤੋਂ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਾਂਗੋ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਕੋਪਾਂ ਲਈ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।
-
ਚਿੰਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਨਵੇਂ ਸਟ੍ਰੇਨ ਲਈ ਅਜੇ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਵਾਨਿਤ ਟੀਕਾ (Vaccine) ਜਾਂ ਪੁਖਤਾ ਇਲਾਜ ਉਪਲਬਧ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਜਾਂਚ ਸਮਰੱਥਾ ਵਧਣ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਨਮੂਨਿਆਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਹੁਣ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਰਾਹਤ ਕਾਰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ
ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਹਾਲਾਤ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋਣ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਾਰਨ ਹਨ:
-
ਸਿਹਤ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ: ਸਥਾਨਕ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੈਡੀਕਲ ਟੀਮਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ।
-
ਅਫ਼ਵਾਹਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ੱਕ: ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਸ਼ੱਕ ਅਤੇ ਅਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਾਰਨ ਲੋਕ ਇਲਾਜ ਲਈ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਆ ਰਹੇ।
-
ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼: ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨੇ ਸੰਕਰਮਣ ਰੋਕੂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮੁਸ਼ਕਲ ਬਣਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਵਿਸ਼ਵ ਸਿਹਤ ਸੰਗਠਨ (WHO) ਨੇ ਇਸ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਾਰਨ ਰਾਹਤ ਕਾਰਜ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੰਕਰਮਣ ਦੇ ਬੇਕਾਬੂ ਫੈਲਾਅ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਡਬਲਯੂ.ਐਚ.ਓ. ਨੇ ਜ਼ੋਰ ਦੇ ਕੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹਾਲਾਤ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਭਾਈਚਾਰਿਆਂ ਅਤੇ ਆਗੂਆਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਚੱਲਣਾ ਹੀ ਇਸ ਮਹਾਮਾਰੀ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਰਸਤਾ ਹੈ।
