ਲੁਧਿਆਣਾ, 5 ਜੂਨ(ਹਰਸ਼ਲੀਨ ਸਿੰਘ):ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਚੋਣਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਚਾਲਾਂ ਚਲੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਪਾਰਟੀ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੇ ਸਿਆਸੀ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਬਦਲ ਕੇ ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸੂਬੇ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹਾ ਹੀ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਚਰਚਾ-ਕੇਂਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸੰਭਾਵਤ ਕਾਂਗਰਸ ਵਾਪਸੀ।
ਹਰਿਆਣਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਭੂਪਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁੱਡਾ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸਾਧਾਰਨ ਜਿਹੇ ਬਿਆਨ ਕਿ ‘ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਸਾਡੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਹਨ’, ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਭੂਚਾਲ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਸਿਆਸੀ ਹਲਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਇਹ ਸਵਾਲ ਉੱਠ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਕਾਂਗਰਸ ਜਾਣ-ਬੁੱਝ ਕੇ ‘ਕੈਪਟਨ ਕਾਰਡ’ ਖੇਡ ਕੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਭਾਜਪਾ (BJP) ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਭੰਬਲਭੂਸਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ‘ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ?
ਭਾਜਪਾ ਨਾਲ ਕੈਪਟਨ ਦੀ ‘ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ’ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਹਵਾ
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਲਗਾਤਾਰ ਅਜਿਹੇ ਬਿਆਨ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਾਜਪਾ ਲਈ ਅਸਹਿਜ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ:
ਪ੍ਰਧਾਨਗੀ ‘ਤੇ ਸਵਾਲ: ਪੰਜਾਬ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਕੇਵਲ ਸਿੰਘ ਢਿੱਲੋਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ’ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਸਵਾਲ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਫ਼ੈਸਲੇ ਥੋਪਣ ਦੇ ਦੋਸ਼: ਕੈਪਟਨ ਨੇ ਟਿੱਪਣੀ ਕੀਤੀ ਸੀ ਕਿ “ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਰਾਇ ਲਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਪਰ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਫ਼ੈਸਲੇ ਉੱਪਰੋਂ ਥੋਪੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।”
ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ‘ਮਿਸ’ ਕਰਨਾ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵੀ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਅੱਜ ਵੀ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ‘ਮਿਸ’ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਪਰਿਵਾਰ ਵਰਗਾ ਮਾਹੌਲ ਸੀ।
ਸਿਆਸੀ ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ਕੈਪਟਨ ਦੀ ਅਸਲ ਵਾਪਸੀ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਚਰਚਾ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣੀ ਰਹੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਭਾਜਪਾ ਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਫ਼ਾਈਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਸੰਗਠਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅੰਦਰੂਨੀ ਮਾਹੌਲ ਸਾਂਭਣ ਵੱਲ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅੱਜ ਵੀ ਬਰਕਰਾਰ ਹੈ ਕੈਪਟਨ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਅਹਿਮੀਅਤ
ਭਾਵੇਂ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਹੁਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਸਰਗਰਮ ਨਹੀਂ ਦਿਖਦੇ, ਪਰ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਜ਼ਨ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। 2002 ਅਤੇ 2017 ਦੀਆਂ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਸੱਤਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਭੂਮਿਕਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਲ 2014 ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ‘ਮੋਦੀ ਲਹਿਰ’ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਲੋਕ ਸਭਾ ਸੀਟ ਤੋਂ ਭਾਜਪਾ ਦੇ ਦਿੱਗਜ ਆਗੂ ਅਰੁਣ ਜੇਤਲੀ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਕੈਪਟਨ ਦੀ ਸਿਆਸੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਮਾਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ ਰਵਾਇਤੀ ਕਾਂਗਰਸੀ ਵੋਟਰਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਚਰਚਾ ਕਾਂਗਰਸ ਲਈ ‘ਸਿਆਸੀ ਆਕਸੀਜਨ’ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਕਾਂਗਰਸ ਦੀ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਅਤੇ ‘ਕੈਪਟਨ ਫੈਕਟਰ’
ਇਸ ਵੇਲੇ ਪੰਜਾਬ ਕਾਂਗਰਸ ਖ਼ੁਦ ਅੰਦਰੂਨੀ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਵੜਿੰਗ, ਪ੍ਰਤਾਪ ਸਿੰਘ ਬਾਜਵਾ ਅਤੇ ਚਰਨਜੀਤ ਸਿੰਘ ਚੰਨੀ ਵਰਗੇ ਦਿੱਗਜ ਆਗੂਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੀ ਸਰਦਾਰੀ (Supremacy) ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਅਕਸਰ ਚਰਚਾਵਾਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਕੈਪਟਨ ਦੇ ਨਾਮ ਦੀ ਗੂੰਜ ਪਾਰਟੀ ਵਰਕਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵਾਂ ਜੋਸ਼ ਭਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
ਦੂਜਾ ਪੱਖ: ਕੈਪਟਨ ਵੱਲੋਂ ਦਾਅਵਿਆਂ ਦਾ ਖੰਡਨ
ਇਸ ਪੂਰੇ ਘਟਨਾਕ੍ਰਮ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਪੱਖ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਖ਼ੁਦ ਕਈ ਵਾਰ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕਾਂਗਰਸ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਜਾਣ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਕਾਂਗਰਸ ਅੰਦਰੂਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਵੰਡੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੇਟੀ ਜੈਇੰਦਰ ਕੌਰ ਵੀ ਭਾਜਪਾ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਸਰਗਰਮ ਹੈ।
ਸਿੱਟਾ: ਧਾਰਨਾਵਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ
ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 2027 ਦੀਆਂ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਭਾਵੇਂ ਅਜੇ ਦੂਰ ਹਨ, ਪਰ ਸਿਆਸੀ ਧਿਰਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ‘ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਜੰਗ’ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਰਾਜਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਫ਼ੈਸਲੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਦੀ ‘ਚਰਚਾ’ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵੇਲੇ ਕਾਂਗਰਸ ਨੂੰ ਉਹੀ ਫ਼ਾਇਦਾ ਮਿਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਲਹਾਲ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿ ਕੈਪਟਨ ਅਮਰਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਅਗਲਾ ਕਦਮ ਕੀ ਚੁੱਕਣਗੇ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਸਿਆਸਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ‘ਐਕਸ-ਫੈਕਟਰ’ ਹਨ।
