ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ:25ਮਈ (ਛਤਰਪਾਲ ਸਿੰਘ):ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਵਪਾਰ ਲਈ ਅਹਿਮ ‘ਸਟਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੁਜ਼’ (Strait of Hormuz) ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਖੁਲ੍ਹਵਾਉਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਤੇਜ਼ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਅਮਰੀਕਾ-ਇਰਾਨ ਸਮਝੌਤੇ ਲਈ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ (Middle East) ਅਤੇ ਹੋਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੁਸਲਿਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਜੁਟ ਗਏ ਹਨ।
‘ਐਕਸੀਓਸ’ (Axios) ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ‘ਚ ਵੱਡਾ ਖ਼ੁਲਾਸਾ
ਇੱਕ ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਡੀਆ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਐਕਸੀਓਸ’ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ, ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਅਤੇ ਤਹਿਰਾਨ (ਇਰਾਨ) ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਨੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ 8 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਨਾਲ ਫ਼ੋਨ ‘ਤੇ ਲੰਮੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ:
-
ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ, ਸੰਯੁਕਤ ਅਰਬ ਅਮੀਰਾਤ (UAE), ਕਤਰ, ਬਹਿਰੀਨ, ਮਿਸਰ (Egypt), ਜਾਰਡਨ, ਤੁਰਕੀ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ।
ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਪਾਰ ਲਈ ਵੱਡਾ ਬ੍ਰੇਕਥਰੂ
ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਕੂਟਨੀਤਕ ਸਫ਼ਲਤਾ (Breakthrough) ਵਜੋਂ ਦੇਖਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੋਂ ਇਰਾਨ, ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿਚਾਲੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਫ਼ੌਜੀ ਖਿੱਚੋਤਾਣ ਕਾਰਨ ਪੂਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਵਰਗੀ ਸਥਿਤੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼: ਜੇਕਰ ਇਹ ਸਮਝੌਤਾ ਸਿਰੇ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਮੱਧ-ਪੂਰਬ ਵਿੱਚ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣਾ ਤਣਾਅ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗਾ, ਬਲਕਿ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਲਾਂਘੇ (ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਰੂਟਸ) ਵੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਬਹਾਲ ਹੋ ਸਕਣਗੇ।
ਕੂਟਨੀਤਕ ਮਾਹਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੁਸਲਿਮ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਸਾਧਣਾ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਵਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕਾਫ਼ੀ ਗੰਭੀਰ ਹੈ ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਭਰੋਸੇ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
