ਖੰਨਾ, 2 ਮਈ: ਏਸ਼ੀਆ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਖੰਨਾ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਕਣਕ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਖਰੀਦ ਦਾ ਸੀਜ਼ਨ ਆਪਣੀ ਸਮਾਪਤੀ ਦੇ ਬੇਹੱਦ ਨਜ਼ਦੀਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਇਸ ਵਾਰ ਖਰੀਦ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਨਮੀ ਕਾਰਨ 14 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਮੁਸਤੈਦੀ ਕਾਰਨ ਇਹ ਸੀਜ਼ਨ ਉਮੀਦ ਨਾਲੋਂ ਜਲਦੀ ਨਿਪਟ ਗਿਆ ਹੈ।
ਖਰੀਦ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਅਤੇ ਤੁਲਨਾ
ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਹੁਣ ਤੱਕ ਹੋਈ ਆਮਦ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਘੱਟ ਰਹੇ ਹਨ:
-
ਇਸ ਸਾਲ ਦੀ ਆਮਦ: ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੁੱਲ 9 ਲੱਖ 8 ਕੁਇੰਟਲ (ਲਗਭਗ 18.16 ਲੱਖ ਬੋਰੀਆਂ) ਕਣਕ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।
-
ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੀ ਆਮਦ: ਬੀਤੇ ਸਾਲ ਇਹ ਅੰਕੜਾ 10 ਲੱਖ 14 ਕੁਇੰਟਲ (20.28 ਲੱਖ ਬੋਰੀਆਂ) ਸੀ।
-
ਨਿੱਜੀ ਖਰੀਦ: ਨਿੱਜੀ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਵਾਰ 1.34 ਲੱਖ ਕੁਇੰਟਲ ਫਸਲ ਖਰੀਦੀ ਗਈ ਹੈ।
-
ਲਿਫਟਿੰਗ: ਮੰਡੀ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ 85 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਟਾਕ ਦੀ ਚੁਕਾਈ ਕੀਤੀ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ।
ਆਮਦ ਘਟਣ ਦੇ ਕੀ ਰਹੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ?
ਮਾਰਕੀਟ ਕਮੇਟੀ ਖੰਨਾ ਦੇ ਸੈਕਟਰੀ ਕਮਲਦੀਪ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਆਮਦ ਘਟਣ ਪਿੱਛੇ ਦੋ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ:
-
ਫਸਲੀ ਵਿਭਿੰਨਤਾ: ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਕਣਕ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਮੱਕੀ ਅਤੇ ਆਲੂ ਦੀ ਕਾਸ਼ਤ ਵੱਲ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰੁਝਾਨ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ।
-
ਘੱਟ ਝਾੜ: ਮੌਸਮ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਕਾਰਨ ਕਣਕ ਦੇ ਝਾੜ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਦਰਜ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੁਣ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿਜ਼ 1-2 ਫੀਸਦੀ ਫਸਲ ਆਉਣੀ ਹੀ ਬਾਕੀ ਹੈ।
ਲਿਫਟਿੰਗ ਅਤੇ ਸਿਆਸਤ
ਆੜ੍ਹਤੀ ਐਸੋਸੀਏਸ਼ਨ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਰਬੰਸ ਸਿੰਘ ਰੋਸ਼ਾ ਨੇ ਲਿਫਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਦੀਆਂ ਚਰਚਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ‘ਰਾਜਨੀਤਿਕ’ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਮੰਡੀ ਵਿੱਚ ਇਕਦਮ ਫਸਲ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭੀੜ (Glut) ਜ਼ਰੂਰ ਹੋਈ ਸੀ, ਪਰ ਸਥਿਤੀ ਹੁਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਟਰੋਲ ਹੇਠ ਹੈ।
ਰੋਸ਼ਾ ਨੇ ਇਸ ਸੀਜ਼ਨ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਕੈਬਨਿਟ ਮੰਤਰੀ ਤਰਨਪ੍ਰੀਤ ਸਿੰਘ ਸੌਂਦ ਦੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਇਹ ਸੀਜ਼ਨ 15 ਮਈ ਤੱਕ ਚੱਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਮਈ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੰਮ ਲਗਭਗ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ।
