ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਤੇਹਰਾਨ (26 ਮਾਰਚ, 2026): ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਜੰਗਬੰਦੀ ਲਈ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਕੂਟਨੀਤਕ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਫੇਲ ਹੁੰਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰ ਆਈਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਈਰਾਨ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰੁਖ਼ ਹੋਰ ਸਖ਼ਤ ਕਰ ਲਏ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ ਈਰਾਨ ਨੇ ਤੇਲ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਅਹਿਮ ‘ਹਾਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ’ (Strait of Hormuz) ‘ਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਟਰੋਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀਆਂ ਲੜਾਕੂ ਫੌਜਾਂ ਭੇਜਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕਰ ਲਈ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਦਾ ‘ਟੋਲ ਬੂਥ’ ਰਾਜ ਅਤੇ ਤੇਲ ਸੰਕਟ
ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਈਰਾਨ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ‘ਹਾਰਮੁਜ਼’ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ‘ਟੋਲ ਬੂਥ’ ਸਿਸਟਮ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੇ ਕਈ ਜਹਾਜ਼ ਹੁਣ ਚੀਨੀ ਯੂਆਨ (Yuan) ਵਿੱਚ ਭੁਗਤਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੱਸਣਯੋਗ ਹੈ ਕਿ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਕੁੱਲ ਤੇਲ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਵਪਾਰ ਦਾ 20% ਹਿੱਸਾ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।
ਇਜ਼ਰਾਈਲ ‘ਤੇ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲਾ
ਇਜ਼ਰਾਈਲੀ ਫੌਜ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮਿਜ਼ਾਈਲ ਹਮਲਿਆਂ ਦਾ ਹਵਾਈ ਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (Air Defence) ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
-
ਜ਼ਖਮੀ: ਮੈਡੀਕਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਛੇ ਲੋਕ ਮਾਮੂਲੀ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਏ ਹਨ।
-
ਨੁਕਸਾਨ: ਕੇਂਦਰੀ ਸ਼ਹਿਰ ਕਫਰ ਕਾਸਿਮ ਦੇ ਮੇਅਰ ਹੈਥਮ ਤਾਹਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਕਈ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਕਲਸਟਰ ਹਥਿਆਰਾਂ (Cluster Munitions) ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਜਾਪਦਾ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ: “ਈਰਾਨ ‘ਤੇ ਹੋਵੇਗਾ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਮਲਾ”
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਈਰਾਨੀ ਗੱਲਬਾਤਕਾਰ ਅੰਦਰਖਾਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਜਾਂ ਅਮਰੀਕਾ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਦੇ ਡਰੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੀ ਪ੍ਰੈੱਸ ਸਕੱਤਰ ਕੈਰੋਲੀਨ ਲੀਵਿਟ ਨੇ ਸਖ਼ਤ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ:
“ਜੇਕਰ ਈਰਾਨ ਮੌਜੂਦਾ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣਗੇ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।”
ਈਰਾਨ ਦਾ ਜਵਾਬ: “ਕੋਈ ਗੱਲਬਾਤ ਨਹੀਂ”
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਈਰਾਨ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਮੰਤਰੀ ਅੱਬਾਸ ਅਰਾਗਚੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਨੂੰ ਸਿਰੇ ਤੋਂ ਖਾਰਜ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਿਹਾ ਕਿ ਈਰਾਨ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।
